Mustafa Azmi Ömer (Akalın) Bey’in Hanım Kitabı adlı eserinin transkripsiyonu ve değerlendirmesi

Yükleniyor...
Küçük Resim

Tarih

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Özet

Bu çalışma, Azmi Ömer Bey’in geç Osmanlı dönemi toplumsal hayatını, ev idaresini ve sağlık kültürünü ayrıntılı biçimde ele alan Hanım Kitabı adlı eserinin transkripsiyonunu ve içerik değerlendirmesini konu almaktadır. Araştırmanın temel amacı, mezkûr metin üzerinden Osmanlı toplumunun son döneminde kadın kimliğine yüklenen rol ve misyonları, aile hayatının sosyo-kültürel dinamiğini, ev içi hijyen ve hıfzıssıhha standartlarını, beslenme kültürünü ve dönemin görgü kurallarını bütüncül bir yaklaşımla ortaya koymaktır. Nitel araştırma yöntemlerinden metin analizi ve tarihsel doküman incelemesi tekniğiyle yürütülen çalışmada, evvel emirde eserin Osmanlı Türkçesiyle kaleme alınmış orijinal nüshasının Latin harflerine aktarımı (transkripsiyonu) gerçekleştirilmiştir. İkinci aşamada elde edilen veriler tematik bir çerçevede tasnif edilerek; mesken şartları, ev idaresi, hijyen ve kişisel bakım, gıda muhafazası, aşçılık sanatı ile toplumsal adab-ı muaşeret kuralları başlıkları altında nitel değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Çalışmanın bulguları; Azmi Ömer Bey’in ideal kadın profilini sadece aile içi bakımla sınırlı görmeyip, evi yöneten, bütçeyi planlayan, çocukların pedagojik gelişimini üstlenen ve toplumsal dönüşümü yönlendiren “birleştirici ve idari bir aktör” olarak kurguladığını göstermektedir. Eserde, geleneksel aile yapısının muhafazası hedeflenirken diğer yandan Batı menşeili modern hijyen, gıda koruma, havalandırma ve sağlık tedbirlerinin ev yaşamına entegre edilmeye çalışıldığı tespit edilmiştir. Ayrıca mutfak kültüründen nezaket kurallarına kadar geniş bir alanda hem geleneksel pratiklerin korunduğu hem de kentsel modernleşmenin gerektirdiği yeni yaşam tarzlarının benimsendiği görülmektedir. Sonuç olarak Azmi Ömer Bey’in Hanım Kitabı adlı eseri, Osmanlı son döneminde kadının kamusal ve özel alandaki konumunu, modernleşme sancılarını ve gündelik hayatın hıfzıssıhha ekseninde yeniden tanzim edilişini yansıtması bakımından dönemin sosyo-kültürel tarihine ışık tutan birinci elden temel bir kaynaktır.

This study focuses on the transcription and content evaluation of Azmi Ömer Bey’s work titled “Hanım”, which deals with social life, domestic management, and health culture in the late Ottoman period. The main objective of the research is to reveal the roles and missions attributed to female identity, the socio-cultural dynamics of family life, domestic hygiene standards, culinary culture, and etiquette rules in late Ottoman society through a comprehensive analysis of the text. Conducted using text analysis and historical document analysis techniques within qualitative research methodologies, the study first transcribed the original Ottoman Turkish manuscript into Latin script. In the second stage, the data obtained were classified within a thematic framework and subjected to qualitative evaluation under the headings of housing conditions, home management, hygiene and personal care, food preservation, culinary arts, and social rules of etiquette. The findings of the study demonstrate that the author constructed the ideal female profile not merely as a domestic caregiver, but as an “integrative and administrative actor” who manages the household, plans the budget, undertakes the pedagogical development of children, and guides social transformation. It was determined that while preserving the traditional family structure, the text simultaneously attempted to integrate modern Western hygiene, food preservation, ventilation, and healthcare measures into domestic life. Furthermore, it is observed that both traditional practices and new lifestyles required by urban modernization were adopted across a wide spectrum ranging from culinary habits to etiquette. In conclusion, Azmi Ömer Bey’s Hanım stands as a primary historical source shedding light on the socio-cultural history of the era by reflecting the status of women in public and private spheres, the dynamics of modernization, and the reorganization of daily life around public health principles in the late Ottoman Empire.

Açıklama

Anahtar Kelimeler

Aile Hayatı, Hanım, Kadın Kimliği, Osmanlı Son Dönemi, Azmi Ömer Bey, Family Life, Female Identity, Late Ottoman Period

Kaynak

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

Sayı

Künye

Tüfekçi, Y. (2026). Mustafa Azmi Ömer (Akalın) Bey’in Hanım Kitabı adlı eserinin transkripsiyonu ve değerlendirmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans]. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi.

Onay

İnceleme

Ekleyen

Referans Veren