İSLAM TARİHİ KLASİK KAYNAKLARINDA MİTOLOJİK DÖNEM İRAN HÜKÜMDARLARI

Abstract

Antik dönem İran tarihinden bahseden İslam tarihi klasik kaynakları, İslam öncesi İran tarihini bir dünya tarihiymiş gibi anlatırlar. Bunun sebebi antik İranlıların kendi tarihlerini dünya tarihi şeklinde anlatmaları ve soy olarak kendisine dayandıklarına inandıkları Kayûmers'in ilk insan olduğunu iddia etmeleridir. Büyük oranda antik İran kaynaklarının verdikleri bilgileri temel alan İslam tarihi klasik kaynakları da bu bilgilere dayanarak İran tarihini bir dünya tarihi, İran hükümdarlarını da dünya hükümdarları olarak vermişlerdir. Bunun yanında antik İran hükümdarları olarak anlatılan hükümdarların hayat hikâyeleri, kutsal kitaplarda peygamber kıssalarıyla ilgili anlatılan olaylarla büyük oranda benzerlik gösterir. Bu benzerliklerin iki önemli sebebi vardır. Birincisi, farklı dönemlerde Babil topraklarına yerleştirilen İbrânîlerin; geçmişte yaşayan peygamberlerle ilgili anlattıkları hikâyelerin, İranlılar tarafından kendi hükümdarlarına uyarlanmasından kaynaklanmaktadır. İkinci olarak ta İslam sonrası dönemde İran tarihinden bahseden İran kökenli İslam tarihçilerinin; antik İran hükümdarlarıyla ilgili olayları, Kur'an'daki kıssalara yakınlaştırdıkları görülmektedir.