Vakıf belgeleri ışığında Karamanoğulları Beyliği

Abstract

Oğuzların Afşar, Varsak ya da Salur boyuna mensubiyeti konusunda tartışmaların yaşandığı Karamanoğulları’nın bilinen ilk atası Nure Sofu’dur. Baba İlyas’ın müridlerinden olduğu bilinen Nure(ddin) Sofu, beyliklerin ortak atası olarak ön plana çıkan Şeyh Nu’man yani Dede Garkın’ın oğlu Kayır Han/Kiros’la da yakın bir münasebet içerisindeydi. Sultan Alaüddin ve akrabası olan Kayır Han’ın ortadan kaldırılmasından sonra ortaya çıkan büyük Türkmen ayaklanmasının lideri olan Dede Garkın torunu Baba İlyas’ın müridi olan Nure Sofu da ayaklananlar arasındaydı. Onun Zeynü’l-Hac, Bunsuz ve Karaman adlı oğullarından sonuncusu, Aşıkpaşazâde’nindedelerinden Muhlis Paşa tarafından Konya’da tahta çıkartılmış, bu durum çeşitli Osmanlı tevârihindede aynı şekilde ifade edilmiştir. Orta Anadolu’daki siyasi birliklerden en güçlüsü olarak ortaya çıkan Karamanoğulları, siyasi hayatta bulunduğu müddetçe hakimiyet bölgesinde, kendisinden önce kurulmuş olan vakıfları yeniden tanzim ettiği gibi yeni vakıflarda kurmuşlardır. Özellikle II. İbrahim döneminde kurulan vakıflar Karamanoğulları Beyliği’nin en önemli vakıf eserlerini oluşturur.

There have been discussions regarding the affiliation of the Karamanids with the Afşar or Salur tribe of the Oghuz, whose first known ancestor was Nure Sofu. Nure Sofu, was known to have been one of the followers of his father, İlyas, had a close relationship with Kayir Han, the son of Sheikh Nu’man, also known as Dede Garkın, was considered the commonancestor of the beyliks. According to the narration in Asikpaşazade, amongs the NureSofu’s sons that is Zeynul Hac, Bunsuz and Karaman, the third one was enthroned in Konya by Muhlis Pasha, one of Aşıkpaşazade’s ancestors. This event is also mentioned in the sort of historical works of Ottoman Empire. The Karamanids emerged as the strongest political entity in Central Anatolia, and as long as They remained in power, they reorganized the previous foundations (vaqıfs) under their realm and also established new ones. Those established during there sign of İbrahim II of Karaman, constitute the most significant foundation works of the Karamanid Emirate.