Akarlarda Yayılım Tipleri

Abstract

Acari, Arthropoda şubesi Arachnida sınıfına bağlı olup, kene ve akarları içerisinde bulundurmaktadır. Aktif olarak çok uzun mesafeler kat edebilen bir grup olmasa da neredeyse tüm karasal habitatlarda bulunarak ekosistem işlevlerine önemli ölçüde etkileri bulunmaktadır. Akarların çoğu geçici habitatlarda yaşamaktadır. Toprak akarları dışındaki akar popülasyonları, yaşlanan veya tükenen bir kaynaktan yeni bir kaynağa düzenli olarak taşınarak ayrı kolonilerden oluşmaktadır. Akarlar, aktif ve pasif olmak üzere iki şekilde yayılım göstermektedirler. Aktif yayılım yetenekleri morfolojik özellikleri sebebiyle bu canlılar için sınırlıdır. Akarların kanatlarının bulunmaması nedeniyle, aktif yayılım genellikle yürüyerek gerçekleşmekte, bazı familyalar ise ağ örerek kısa mesafelerde hareket edebilmektedir. Pasif yayılım ise su ile yayılım, rüzgârla yayılım ve forezi (phoresy) olarak gerçekleşmektedir. Forezi, uzun mesafelerin kat edilmesine ve uygun habitatlara ulaşılmasına olanak sağladığından, akarlar için kesinlikle en etkili yayılma yöntemlerinden biridir. Sonuç olarak, akarların yayılım tipleri hakkında daha fazla bilgi sahibi olmak, bu küçük canlıları daha iyi tanımamıza yardımcı olacağı gibi, özellikle ekonomik zarar veren türlerle mücadelede yeni stratejilerin geliştirilmesine de katkı sağlayacaktır. Bu derlemede, akarların yayılım mekanizmaları hakkında genel bir bilgi sunulması amaçlanmıştır.