Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde dolaylı ve dolaysız anlatımlar

Abstract

Bir milletin farklı milletlerle iletişime geçmesi yabancı bir dilin de öğrenilmesi ihtiyacını doğurmuştur. Bu bağlamda her dilin öğretilmesi ve öğrenilmesi için bazı yaklaşım, yöntem ve teknikler kullanılmıştır. Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminin tarihi eskilere dayansa da modern teknik ve yöntemlerle yabancı dil olarak Türkçenin öğretimi son elli yılda ivme kazanmıştır. T.C. Başbakanlık bünyesinde kurulan Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı başta olmak üzere Maarif Okulları, Yunus Emre Enstitüsü, üniversitelerin bünyesinde yabancı öğrencilere Türkçe öğretmek amacıyla açılan Türkçe Öğretim Merkezleri Türkçenin yabancı dil olarak öğretilmesinde büyük katkı sağlamıştır. Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen bireylerin dil bilgisi kurallarını öğrenmesi ve diğer dil becerileriyle (okuma, dinleme, yazma, konuşma) öğrendiği dil bilgisi kurallarını kullanması gerekmektedir. Çalışmamızda ele aldığımız dolaylı ve dolaysız anlatımlar konusu üç ana başlıkta ele alınmıştır. Mevcut dil bilgisi kitapları, yabancı dil olarak Türkçe öğretimi kaynak kitapları ve yabancı dil olarak Türkçe öğretimi ders kitapları. Tüm bu kaynaklar ve çeşitli eserlerden seçme yapılarak örneklerle dolaylı ve dolaysız anlatım konusu incelenmiştir. Dolaysız anlatımın dolaylı anlatıma aktarılmasında uygulanması gereken basamakların kuralları verilerek örneklendirilmiştir. Ayrıca dolaylı ve dolaysız anlatım ile ilgili etkinlik örnekleri de sunulmuştur. Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen kişiler için önemli bir dil bilgisi yapısı olan dolaylı ve dolaysız anlatım konusunun okuma, anlama, yazma ve konuşma etkinliklerinde dil öğrenen bireylerin konuyu daha iyi kavramasına katkısı olacağı düşünülmektedir.

The communication of a nation with different nations has caused the need to learn a foreign language. In this context, some approaches, methods and techniques have been used to teach and learn each language. Although the history of teaching Turkish as a foreign language is rather old, teaching Turkish as a foreign language modern techniques and methods has gained momentum in the last fifty years. Especially the Presidency of Turks Abroad and Related Communities established within the premises of the Republic of Turkey Prime Ministry, as well as Maarif (Education) Schools, Yunus Emre Institute and Turkish Education Centres of universities opened to teach Turkish to foreign students at their schools, have made a great contribution to the teaching of Turkish as a foreign language. Individuals who learn Turkish as a foreign language are supposed to learn the grammar rules and use them with other language skills (reading, listening, writing, speaking). The subject of “direct and indirect speech” was dealt in three main sections in our study: current grammar books, source books of teaching Turkish as a foreign language and textbooks of teaching Turkish as a foreign language. Compiling out of all these sources and various works, the subject of “direct and indirect speech” was analysed through examples. The rules of the steps that should be applied in turning direct sentences into indirect sentences were presented and exemplified. Activity examples of the subject of “direct and indirect speech” were also presented. It is projected that giving the subject of “direct and indirect speech”- an important language structure for people who learn Turkish as a foreign language- in reading, comprehension, writing and speaking activities will contribute to language learners’ better understanding of the subject.