Şeyhülislamlığa ait üç numaralı Telhis Defterinin transkripsiyon ve değerlendirmesi (VR.1-95)

Abstract

Osmanlı Devleti, kuruluşundan itibaren siyasi, kültürel, ekonomik ve askeri alanlarda önemli başarılar elde etmiştir. Devletin kurumsallaşmasında bir önceki dönemlerden örnek alınarak hareket edilmiştir. Kendinden önceki Türk devletleri zamanında oluşturulan kurumsal ve diğer yapılar sentezlenerek kendine has bir yapı oluşturmuştur. Bu yapılardan biriside İlmiye Merkez Teşkilatında yapılan yenileşme hareketleridir. İlmiye Merkez Teşkilatında hemen her dönemde oluşturulan kurumlar bir sonraki döneme yansıtılarak yeni bir teşkilatlanma haline dönüştürülmüştür. Şeyhülislamlık, medrese müderris, kadı ve müftülük İlmiye Teşkilatının içerisinde yer alan en önemli birimlerden birisidir. Medrese teşkilatının yapısal özellikleri ve tayinleri belli bir sisteme göre yapılmıştır. “Üç Numaralı Telhis Defteri” incelendiğinde müderris, kadı, müftü atamalarının yanı sıra paye ve kazalara yapılan atamalar görülmektedir

The Ottoman State has achieved significant success in political, cultural, economic and military fields since its foundation. The institutionalization of the state was taken as an example from previous periods. The institutional and other structures that were created during the time of the previous Turkish states have formed a unique structure by synthesizing. One of these structures is the renewal movements made in the Ilmiye Central Organization. The institutions that were established in almost every period in the Ilmiye Central Organization were transformed into a new organization by reflecting on the next period. Şeyhülislamlık, madrasa professor, kadı and mufti are among the most important units of the Ilmiye Organization. The structural features and determinations of the madrasa organization were made according to a certain system. When the "Telhis Book Number Three" is examined, appointments made to rank and accident, as well as appointments of professors, judges and mufti are seen.