Türkiye’de Eğitim ve Ekonomik Büyüme: Eşbütünleşme Yaklaşımı

Abstract

Büyüme alan yazınında, eğitim ve ekonomik büyüme konusu araştırmacılar tarafından yoğun ilgi görmektedir.1980-2013 dönemini kapsayan bu çalışma, Türkiye’ye ait yıllık verilerle eğitim ile ekonomik büyüme arasında olasıuzun dönemli bir ilişkinin varlığını araştırma amacındadır. Bu amaç doğrultusunda kullanılan yöntemler ARDL veJohansen yaklaşımlarıdır. Modele ait değişkenler: kişi başına düşen gelir, sermaye düzeyi, istihdam oranı ve eğitimdüzeyidir. Gelir, sermaye ve istihdam oranının logaritma formu kullanılmıştır. ARDL ve Johansen yaklaşımıbulgularına göre değişkenler eşbütünleşiktir. ARDL yönteminin uzun dönem modeline göre sermaye, emek ve eğitimdüzeyi değişkenleri istatistiksel olarak anlamlı ve ekonomik büyüme üzerinde de pozitif yönlü bir etkiye sahiptir. Kısadönem modelinde ise sermaye değişkeni istatistiksel olarak anlamlı ve büyümeyi pozitif etkilemektedir. Uzun dönemliilişkinin varlığını ifade eden eşbütünleşme yaklaşımından sonra Granger nedensellik analizini yapabilmek için TodaYamamoto yaklaşımı uygulanmıştır. “Eğitim düzeyi ekonomik büyümenin Granger nedenidir, ancak ekonomikbüyüme eğitim düzeyinin Granger nedeni değildir” sonucuna ulaşılmıştır.