Müvelled şairlerle istişhâd konusunda müfessirlerin yaklaşımına dair bir inceleme

Abstract

Bu çalışma, Muvelled şiirinin tefsir alanında delil olarak kullanımıyla ilgili yorumcuların tutumlarını analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışma, bu konudaki bilimsel tartışmaları incelemekte ve bu tartışmaların kökenlerini ve etkilerini izlemektedir. Hicri ilk yüzyıldan itibaren Arap dilbilimciler, Kuran-ı Kerim'in dilini yabancı dillerin etkisiyle oluşabilecek değişimlerden korumaya özen göstermiştir. Arapların fetihler sırasında komşu milletlerle olan etkileşimleri, Arap halkının ve şairlerinin dillerinde değişimlere yol açmıştır. Bu nedenle, Müslüman âlimlerin, Arap şiirinin Kuran ayetlerini yorumlamakta bir delil olarak kullanılabilmesi için kriterler belirlemeleri gerekmektedir. Başlangıçta, âlimler Muvelled şiirlerinin delil olarak kullanılmasına dair anlaşmazlık yaşamışlardır. Ancak, istişare sonucunda, Muvelled şiirlerinin Kuran cümlelerinin yorumlanmasında delil olarak kullanılmasının caiz olmadığı konusunda bir fikir birliğine varılmıştır. Bu uzlaşmaya rağmen, bazı yorumcular kitaplarında Muvelled şiirlerinden örnekler vermiştir. Bu konuda onların gerekçeleri ve yaklaşımları nelerdir? Bu soru çalışmanın odak noktasını oluşturmaktadır. Çalışmada, Muelled şiirine dair örnekler, klasik tefsir kitapları incelenerek araştırılmıştır. Bu bağlamda, bazı yorumcuların Muelled şiirlerinden örnekler vermelerinin sebepleri, erken dönem dilbilimcilerin Muelled şiirleriyle ilgili kaygılarını göz ardı edip etmedikleri ve bu yorumcuların, bu konudaki Müslüman âlimlerin uzlaşısından sapıp sapmadıkları sorularına yanıt aranmıştır. Çalışma, bir giriş, iki bölüm ve bir sonuç kısmından oluşmaktadır. Giriş bölümünde, "Şiir ile İstişhad" kavramı açıklanmakta ve bu kavramın kökenleri hakkında genel bilgiler verilmektedir. Aynı zamanda, Kuran ayetlerinin yorumlanmasında şiirin kullanılmasına dair kriterler ve doğrudan ve dolaylı şiirsel delil kaynakları hakkında açıklamalar yapılmaktadır. İlk bölümde, İslam'ın ilk dönemlerindeki yorumcuların Muelled şiirinin kullanımına ilişkin tutumları incelenmekte ve kitaplarında Muvelled şiirine örnek veren yorumcuların yaklaşımları araştırılmaktadır. Bu bölümde, Hicri beşinci ile dokuzuncu yüzyıl arasında yazılmış tefsir kitaplarındaki şiirsel deliller gözden geçirilmektedir. Ardından, Muvelled şiirinden örnekler vermenin sebepleri varsa, bu örneklerin Kuran cümlelerini açıklamada kullanılabilirliğinin geçerliliği incelenmektedir. İkinci bölümde ise, onuncu yüzyıldan günümüze kadar yazılmış tefsir kitapları ele alınmaktadır. Bu bölümde, Muvelled şiir örneklerinin Kuran'ın tefsirinde kullanılmasına dair uzman yorumcuların görüşleri netleştirilmektedir. Bu bağlamda, sonraki yorumcuların, önceki yorumcuların yaklaşımından uzaklaşıp uzaklaşmadıkları sorusuna yanıt aranmıştır.This study aims to analyze the attitudes of commentators regarding the use of Muelled poetry as evidence in tafsir. The study examines scientific debates on this topic and traces the origins and effects of these debates. Since the first century of Hijri, Arab linguists have taken care to protect the language of the Holy Quran from changes that may occur due to foreign languages. The mixing of Arabs with neighboring nations during the conquests led to changes in the languages of the Arab people and poets. Therefore, Muslim scholars had to establish criteria for using Arabic poetry as evidence in interpreting statements in the Holy Quran. Initially, there was a disagreement among scholars regarding the use of Muelled's poems as evidence. However, after consultation, a consensus was reached that it was not permissible to use Muelled's poems as evidence in the interpretation of the Qur'anic sentences. Despite this consensus, some commentators gave examples from Muelled's poetry in their books. What are their reasons and approaches to this issue? This question constitutes the focus of the study. In the study, examples of Muelled poetry were researched by examining classical tafsir books. In this context, answers were sought to three questions: What are the reasons why some commentators give examples from Müvelled poetry? Did these commentators ignore the reservations of early linguists regarding the Muelled poem? Have these commentators departed from the consensus of Muslim scholars on this issue?The study consists of an introduction, two chapters and a conclusion. In the introduction section, the concept of "Istishhad through Poetry" is explained and general information about the origins of this concept is given. At the same time, explanations were made about the criteria for using poetry in interpreting the verses of the Holy Quran and the sources of direct and indirect poetic evidence. In the first chapter, the attitudes of the commentators in the early periods of Islam towards the use of Muelled poetry were investigated and the approaches of the commentators who mentioned examples of Muelled poetry in their books were examined. In this section, the poetic evidence in the tafsir books written between the fifth and ninth centuries hijri is reviewed. Then, the reasons for including examples from Muelled poetry, if any, and the validity of using these examples in explaining the sentences of the Holy Quran were investigated. In the second part, tafsir books written from the tenth century Hijri to the present day is discussed. In this section, the opinions of the expert commentators on the use of examples of Muelled poetry in the interpretation of the Holy Quran are clarified. In this context, an answer to the following question was sought: Have the later commentators moved away from the approach of the former commentators?