Târîh-i Kâşgar (21a-40b)

Abstract

Yüksek lisans tezi olarak ele aldığımız Tarih-i Kaşgar adlı eser Çağatay Türkçesi ile yazılır. Eser 1b'den başlayıp 105a'da bitirilir. Çalıştığım kısım ise metnin 21a-40b arasıdır. Bu kısımda Çinggiz Han'ın hikayesi; aldığı topraklar; başkent ve Çinggiz Han'ın aldığı memleketlerin tamamını oğulları arasında paylaştırması; illere kimleri atadığına dair bilgiler yer almaktadır. Çinggiz Han'ın oğullarına ettiği vasiyetine de yer verilmektedir. Çinggiz Han'ın oğullarından Ögetey, Coçi, Toluy, Çağatay Han ile ilgili bilgi ve olaylara, kızları-damatları hakkındaki bilgilere de yer verilmektedir. Ayrıca İslam Gazan Han hakkındaki olaylar anlatılmaktadır. Son olarak Tuğluk Temür Han hakkındaki rivayetler, ecdadı ile ilgili bilgiler ve Hazreti Mevlana Erşadeddin'in elinde Müslüman olduğuna dair bilgiler aktarılmaktadır. Tarih-i Kaşgar metninin yazı çevirisini yaparken Taşkent'te bulunan ve Akimuşkin'in C 576 koduyla inceleyip Rusça değerlendirmesini yaptığı tıpkıbasımı esas aldık. Çalışmamız giriş, eserin tanıtımı, metnin dil özellikleri açısından incelenmesi, metnin yazıçevirimi, Türkiye Türkçesine aktarımı ve çalıştığım kısımda geçen kelimelerin dizininden oluşmaktadır. Açıklamalar kısmında eserde tam karşılığı bulunmayan kelimelerin anlamları ile yer ve kişi adlarının yazımındaki farklılıklar ele alınır. Ekler kısmında da metnin tıpkıbasımına yer verilir.

His master's thesis, Tarih-i Kaşgar, is written in Chagatai Turkish. The work starts at 1b and ends at 105a. The part I work on is between 21a-40b. In this section, the story of Genghis Khan; soils; the capital and Genghis Khan divided all of the countries that he received among his sons; information about who has assigned to provinces. The will of Genghis Khan is given to his sons. Information and events about Genghis Khan's sons Ogetey, Coçi, Toluy and Chagatai Khan and information about their daughtersgrooms are also included. In addition, Islam Gazan Khan describes the events. Finally, the narrations about Tuğluk Temür Khan, information about his ancestors and the information that he is a Muslim in the hands of Hazrat Mevlana Erşadeddin are conveyed. When translating the text of Tarih-i Kashgar, we used the same edition in Tashkent where Akimushkin examined it with the code C 576 and evaluated it in Russian. Our study entry, presentation of the work, to be examined in terms of the language features of the text, text me text translation, Turkey, Turkish part and I try to transfer the index is composed of the words. In the explanations part, the meanings of the words that are not found exactly in the work and the differences in the spelling of place and person names are discussed. The text of the text is given in the appendix.