Firma Büyüklüğü ile Firma Büyümesi Arasındaki İlişkinin Gibrat Yasası Çerçevesinde Ele Alınması

Abstract

Büyüme, her büyüklükteki firma için olması istenen bir süreçtir. Özellikle büyüme süreci üzerinde etkili olan unsurların belirlenmesi, firma büyüklük dağılımlarının incelenmesi, firmalar arasında benzerliklerin olabileceği düşüncesi akla birçok soruyu getirmektedir. Robert Gibrat’ın bu sorulara cevap bulabilmek düşüncesi ile 1931 yılında yayınlamış olduğu makale içeriği Gibrat Yasası olarak literatürde yerini almıştır. Gibrat Yasası tesadüfi büyüme sürecini ima eder. Buna göre; beklenen büyüme oranları firma büyüklüğünden, diğer benzer firmalardan ve sektöre ait özelliklerden bağımsızdır.Bu araştırmada; yasanın ikinci aşaması olan “büyümenin sürekliliği” konusu ele alınmıştır. Bu kapsamda; İSO verileri çerçevesinde saptanan, 1993-2004 dönemi sürecince imalat sektöründe faaliyetini devam ettiren 30 firma ve bu firmalara ait firma büyüklük değeri olarak alınan satışlar ve işçi sayıları başlangıç noktası olmuştur. Firmalar hem satışlar ve işçi sayılarına göre küçükten büyüğe doğru sıralanmıştır. Söz konusu bu verilere, Gibrat Yasası çerçevesinde “büyümenin sürekliliğinin” test edilmesinde kullanılan logaritmik-doğrusal model uygulanmış ve Gibrat Yasası’nı kısmen destekleyen bulgular gözlemlenmiştir.