HİTİT METİNLERİNDE SİYASETNAME veNASİHATNAME LİTERATÜRÜNDEN İZLER

Abstract

Bir kimsenin yapması ya da yapmaması gerekenşeyler için edilen nasihatler, binlerce yıl boyunca kayıtaltına alınmıştır. Bunlardan kimisi hükümdarlar ya daonların veliahtları için devlet yönetimi üzerinekaydettirilmiş ve siyasetname olarak anılmış; kimiside devletin ileri gelenlerinin yapması gerekenlerolarak yazdırılmıştır. Bu anlayış çerçevesinde yapılanbelge kaydı, çok uzun yıllar boyunca pek çok kültürdeyer edinmiştir. Hititçe çivi yazılı belgelerdenasihatname ya da siyasetnamelerin izlerine rastlanır.Bu çalışmada nasihatname ya da siyasetname ismiyleliteratür haline gelen türün, Hititçe metinlerde neşekilde ve sıklıkla yer aldığı üzerinde durulacaktır.Bunlar ayrı bir literatür olarak kaydedilmese devasiyetnamelerde, saray kroniklerinde, bazı direktifmetinleri ile kimi antlaşma metinlerinin içindegörülür. Bu metinlerde; bir kralın sahip olmasıgereken vasıfları, yakın çevresi ve halkına nasıldavranması gerektiği, devletin ileri gelenlerinin halklailişkilerinin nasıl olması gerektiği gibi konuların,yoksulların haklarına sahip çıkılması, zenginin lehinedavranılmaması, adaletli olunması gibi tavsiyelerçerçevesinde ele alındığı gösterilmeye çalışılacaktır.