Paya dayalı kitle fonlama kampanyalarında başarılı ve başarısız olan startupların kampanya öncesi finansal performanslarının analizi

Abstract

Startuplar, yenilikçi iş fikirleri, hızlı büyüme potansiyelleri ve ölçeklenebilme kapasiteleri sayesinde birçok sektörde iş yapış biçimini değiştiren, girişimcilik ekosisteminin önemli aktörleri haline gelmişlerdir. Fakat startupların geleneksel finansman kaynaklarına erişimde yaşadıkları güçlükler, özellikle erken aşamada olan startupları alternatif finansman yöntemlerine yöneltmektedir. Bu kapsamda son yıllarda birçok startupın finansmanında kullanılan paya dayalı kitle fonlama yöntemi incelenmiştir. Paya dayalı kitle fonlama yöntemi ile girişimciler geniş yatırımcı kitlelerinden fon sağlarken iş fikirlerinin de lansmanını yaparak geniş kitlelerce tanınmasını sağlamaktadırlar. Çalışmada öncelikle girişimcilik, startup, startup yatırım aşamaları, startupların başarısızlık nedenleri ve startup finansman yöntemleri ele alınmaktadır. Ardından, paya dayalı kitle fonlama yöntemi, yasal düzenlemeler, yöntemin avantaj ve dezavantajları ve startupların kampanya başarısını etkileyebilecek faktörler incelenmektedir. Çalışmanın uygulama bölümünde ise 2022, 2023 ve 2024 yıllarında paya dayalı kitle fonlama kampanyası yürüten başarılı ve başarısız startupların kampanya öncesinde paylaştıkları finansal tabloları oran analizi tekniğiyle analiz edilmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre likidite ve kârlılık oranları açısından başarılı ve başarısız kampanyalar çok fazla farklılaşmazken, borç oranı ve borç özkaynak oranı açısından başarılı kampanyalardaki startupların daha iyi bir performans sergiledikleri ve önemli ölçüde farklılaştıkları görülmüştür.

Startups have become significant players in the entrepreneurial ecosystem, transforming the way business is done in many sectors thanks to their innovative business ideas, rapid growth potential, and scalability. However, the difficulties startups face in accessing traditional financing sources are leading them, especially early-stage startups, to seek alternative financing methods. In this context, equity-based crowdfunding, a method used to finance many startups in recent years, has been examined. With equity-based crowdfunding, entrepreneurs secure funding from a wide range of investors while simultaneously launching their business ideas and gaining recognition from a broad audience. The study first addresses entrepreneurship, startups, startup investment stages, reasons for startup failures, and startup financing methods. Then, equity-based crowdfunding, legal regulations, advantages and disadvantages of the method, and factors that may affect the success of startup campaigns are examined. In the application section of the study, the financial statements shared by successful and unsuccessful startups that conducted equity-based crowdfunding campaigns in 2022, 2023, and 2024 before the campaigns were analyzed using ratio analysis techniques. According to the findings of the study, while successful and unsuccessful campaigns did not differ significantly in terms of liquidity and profitability ratios, startups in successful campaigns showed better performance and significantly better debt-to-equity ratios.