LİSANS ÖĞRENCİLERİNİN MUHASEBE EĞİTİMİ HAKKINDAKİ METAFORİK ALGILARI: BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ İİBF ÖRNEĞİ

Abstract

Metaforlar, bireylerin kişisel tecrübelerine anlam vermeleri bakımından “tecrübelerin dili/kavramların dili” olarak tanımlanmaktadır. Muhasebe ise, hem işletme faaliyetlerinin sonuçlarını ölçen rakamları hem de bu rakamları sistematik bir perspektif doğrultusunda yorumlayan metinleri kapsamaktadır. Böylelikle de, “işletmelerin finansal dili” olarak ifade edilmektedir. Çalışmanın amacı, muhasebe eğitimi alan öğrencilerin muhasebe kavramına yönelik algılarını renk, hayvan, besin türü, mevsim, oyun, çiçek ve eşya metaforları aracılığıyla incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, 2017-2018 öğretim yılı bahar döneminde Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesinde İşletme, İktisat, Maliye ve Yönetim Bilişim Sistemleri bölümlerinde öğrenim gören ve muhasebe dersini alan toplam 377 öğrenciden “Eğer muhasebe bir (renk hayvan, besin türü, mevsim, oyun, çiçek ve eşya) olsaydı, “….” olurdu. Çünkü “….” cümlelerini tamamlamaları istenmiştir. Elde edilen veriler için içerik analizi uygulanmıştır. Verilerin nitel analizi sonucunda muhasebe eğitimi alan öğrencilerin her bir kategori için en yaygın olarak kullandıkları metaforlar sırayla “siyah, kedi, brokoli, kış, saklambaç, kaktüs ve hesap makinesi” olmuştur. Her kategori için oluşturulan metaforlar olumlu ve olumsuz olarak ayrıldığında ise olumlu metaforlar sırasıyla “yeşil, köpek, ekmek, ilkbahar, santranç, gül ve hesap makinesi” iken olumsuz metaforlar ise sırasıyla “ siyah, kedi, brokoli, kış, saklambaç, kaktüs ve hesap makinesi” olmuştur. Araştırmaya katılan öğrencilerin yaklaşık % 47’sinin ileride muhasebeyle ilgili bir mesleği seçme düşünceleri olduğu belirtilmiştir. Öğrencilerin mesleği seçme düşünceleri ile oluşturulan metaforlara yükledikleri anlamlar arasında ki-kare analizi sonucunda renk, hayvan, besin türü, mevsim, oyun, çiçek ve eşya metaforlarının tamamında istatistiki olarak farklılık p≤ 0,05 olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca araştırmaya katılan öğrencilerin muhasebe kavramına ilişkin en fazla metafor oluşan kavramsal kategori “zor, sıkıcı ve karmaşık bir ders olarak muhasebe” ve ikinci kategori ise; “gerekli, faydalı ve önemli bir ders olarak muhasebe” kategorileri olmuştur.