Kazak Türkçesindeki “Bar” ve “Joq” İfadelerinin Türkiye Türkçesine Aktarımı Meselesi

Abstract

Türkiye Türkçesi gramerciliğinde cümleler yüklemin türü itibariyle isim ve fiil cümlesi olarak iki gruba ayrılırken Kıpçak grubunda yer alan Kazak Türkçesi gramerciliğinde ise cümleler yüklemin türüne göre gruplandırılmaz. Kazak Türkçesinde “bayandavış” yani yüklem unsuru, isim ve fiil olmasına göre iki gruba ayrılır. Bu makalede Kazak Türkçesindeki isim yüklem unsurlarından olan “bar” ve “joq” ifadelerinin Türkiye Türkçesine nasıl aktarılabileceği meselesi işlenmiştir. Kazak Türkçesindeki “bar” ve “joq” yüklemlerinin Türkiye Türkçesine her zaman “var” ve “yok” şeklinde aktarılamayacağı, cümlenin bağlam esasına ve / veya aldığı takıya dayalı olarak bu ifadelerin “gibi görünüyor /-e benziyor”, “-mIş gibi / -AcAk gibi / -yor gibi”, “-mIş değil”, “-dIğI yok”, “gibi değil / -e benzemez”, “ol-” vb. çok farklı şekillerde de dilimize aktarılabileceği edebî eserlerden alınan örnekler vasıtasıyla gösterilmiştir. Ayrıca makalede Kazak Türkçesinde bir isim yüklem unsuru olan “bar” ifadesini içeren bazı cümlelerin Türkiye Türkçesine yine cümlenin bağlam esasına dayalı olarak fiil cümlesi şeklinde de aktarılabileceği hususu örnek cümleler vasıtasıyla ortaya konmuştur.