Türk kadınının siyasi haklarını elde etme süreci ve basına yansıması

Abstract

Çalışmamızda kadınların seçme seçilme hakkını elde etme sürecine değinirken Türk toplumunda kadın algısı, kadın hakları, kadının eğitim hayatı, aile ekonomisine katkısı ve siyasi yaşamda kadının yerinden söz etmekteyiz. Özellikle Türk kadının tarihsel süreç içerisinde nasıl konumlandırıldığı, nelere etki ettiği ve ortaya koymuş oldukları çalışmalardan da söz etmekteyiz. Türk kadınına, nefes almak kadar en doğal haklarından olan seçim hakkı 1930 yılına gelene kadar tanınmamıştı. Siyasi yaşamda da diğer bazı alanlarda olduğu gibi yok sayılmıştır. Çalışmamızın içerisinde söz etmiş olduğumuz gibi tarihte tabii ki iz bırakan ve önemli işler yapmış, kendilerinden söz ettirmiş kadınlar bulunmaktadır. Ancak bunların çoğu ülkelerinin başında hükümdarlık yapmış ya da sarayda yaşayan kadınlar oluşmuştur. Türk kadını Selçuklularda ve Osmanlılarda rastlandığı üzere yönetimde söz sahibi olmuştur. Bu kadınlar da hükümdarın ailesinden kadınlar olmuştur; bunun yanında halktan kadınların siyasi alanda etkililerinin bulunmadığını bilmekteyiz. Sonraki süreçlerde Osmanlı son dönemlerinde yönetimde yapılan yeniliklerle gerek Tanzimat gerekse II. Meşrutiyet'in ilan edilmesiyle kadınlar bazı alanlarda erkeklerle eşit sayılabilecek konuma gelmiştir. Bu dönemler, Türk kadınının ilerleyen süreçlerde Cumhuriyet döneminde haklarını tamamıyla etmesinin yolunu açmış oldu. Cumhuriyet dönemine gelindiğinde bu çalışmalar devam etmiş önemli isimli kadın-erkek fark etmeden Türk kadının seçme ve seçilme hakkını elde etmesi için çalışmalar yapmıştı. Bu süreçlerin devamında inkılapçı olan TBMM ve Mustafa Kemal Atatürk sessiz kalmamış, ilk adım olarak Medeni Kanun çıkarmış Türk kadının eşit hakları elde etmesini sağlamış sonraki adım da siyasi hakların elde edilmesi olmuştur. Çalışmamızda halktan kadınların seçme ve seçilme hakkını elde etmesinin tarihsel süreçlerinden ve bu olayın basına yansımalarından bahsetmiş bulunmaktayız.

In our study, while discussing the process of women obtaining the right to vote and be elected, we address the perception of women, women's rights, women's education, their contribution to a say in governance during the Seljuks and the Ottomans. These women were generally from family economy, and the role of women in political life in Turkish society. We particularly emphasize the positioning of Turkish women throughout historical processes, their influences, and the work they have accomplished. The right to vote, which is as natural as breathing for Turkish women, was not recognized until the year 1930. Similarly, they were disregarded in the political sphere, as in some other areas. As mentioned in our study, there were certainly influential women in history who left their marks and made significant contributions, but most of them were either ruling queens or women living in the palace. Turkish women had the ruler's family; however, we know that women from the general population did not have any significant influence in the political arena. In subsequent periods, with the reforms in the late Ottoman Empire and the proclamation of the Tanzimat and the Second Constitutional Era, women achieved a position that could be considered equal to men in some areas. These periods paved the way for Turkish women to fully obtain their rights in the Republican era. When the Republican era arrived, these efforts continued, and Turkish women, regardless of gender, worked towards obtaining the right to vote and be elected. In the process, the revolutionary Grand National Assembly of Turkey (TBMM) and Mustafa Kemal Atatürk did not remain silent and took the first step by enacting the Civil Code, ensuring equal rights for Turkish women. The subsequent step was the attainment of political rights. In our study, we discuss the historical processes of how women from the general population obtained the right to vote and be elected, as well as the reflections of this event in the media.