Endülüs Çökerken Musibetlerin Mürekkebiyle Saadetin Fıkhını Yazan Bir Müellif: İbn Âsım ve Cennetü’r-Ridâ Adlı Eseri

Abstract

İslam tarihinde Müslümanların askeri ve siyasi açıdan en büyük muvaffakiyetleriarasında zikredilen İspanya’nın fethi ilim, edebiyat, sanat vemimari alanlarında harikulade izler bırakarak yedi asır sonra nihayet bulmuştur.Son iki buçuk asır İber Yarımadası’nın Güneydoğusuna sıkışıp kalanMüslümanlar bir taraftan Kastilya ve Aragon gibi krallıkların tehdit vesaldırılarına maruz kalırken diğer taraftan da içeride hâkimiyet mücadeleleriyletakatlerini tüketmişlerdir. Endülüs’te Müslümanların son kalesi olanNasrîlerin son yıllarında sır kâtipliği gibi önemli bürokratik görevler üstlenmişİbn Âsım güçlü bir edebiyatçı ve nüfuzlu bir fakihtir. En yakını olduğuSultan Gâlib Billâh’ın defalarca tahttan indirilmesiyle siyasi çalkantılarınyaşandığı, çekirge istilasının ekonomiyi mahvettiği, Hristiyan saldırılarınınkapıya dayandığı ve tüm bunların da ötesinde Müslümanların Hristiyancayaşamaya meylettiği bir devre tanıklık etmiştir. Yaşadığı olumsuzluklar onunisyanını değil, bilakis kadere olan teslimiyetini kuvvetlendirmiştir. Musibetleriçerisinde ilahi adalet ve rahmetin tecellilerini bizzat gördüğü için yaşadığıhuzur dolu halet-i ruhiyeyi hayat tecrübelerinin içerisinde Müslümanlaraaktarmak istemiştir. Bu çalışmada İbn Âsım’ın mevzubahis eseri içerikbakımından incelenecektir. el-Ferac be’deş-şidde başlıklı telif geleneğininbir devamı sayılabilecek eser tasviri bir yöntemle ele alınacaktır.