Makroekonomik Faktörlerin Türkiye’de Konut Piyasasına Etkisi

Abstract

Konut piyasası, bir ülkenin ekonomik dinamiklerini yansıtan en önemli sektörlerden biri olarak kabul edilmektedir. Konut fiyatları, sadece bireyler ve hanehalkları için bir yatırım aracı değil, aynı zamanda genel ekonomik büyümenin ve refah seviyesinin de bir göstergesi olarak değerlendirilmektedir. Bu bağlamda, konut fiyatlarının belirleyicileri üzerine yapılan araştırmalar, hem akademik literatür hem de politika yapıcılar için büyük önem taşımaktadır. Nitekim Türkiye'de son yıllarda konut fiyatlarında gözlemlenen dalgalanmalar, birçok faktörün etkisi altında şekillenen karmaşık bir yapıya işaret etmektedir. Bu çalışma, Türkiye'de makroekonomik değişkenlerin konut fiyat endeksi üzerindeki etkilerini 2010Q1 – 2024Q1 dönemi özelinde incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada faiz oranları, döviz kuru, enflasyon, gayri safi yurt içi hasıla (GSYİH), işsizlik oranı ve konut kredi hacmi gibi temel makroekonomik göstergelerin yanı sıra, pandemi sonrası dönemi (2021-2024) temsil eden kukla değişken kullanılarak konut fiyatları üzerindeki etkiler analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, konut kredi hacminin, döviz kurunun, enflasyonun ve GSYİH'nin konut fiyatları üzerinde pozitif ve anlamlı etkiler yarattığı, faiz oranının ise negatif ancak anlamsız bir etki oluşturduğu tespit edilmiştir. 2021-2024 dönemine yönelik kukla değişkenin pozitif ve anlamlı çıkması, pandemi sonrası toparlanma sürecinin konut piyasasında önemli bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Bu bulgular, Türkiye'deki konut fiyatlarının dinamik bir yapı sergilediğini ve makroekonomik göstergelerin piyasa üzerindeki etkilerinin zaman içinde değişkenlik gösterdiğini ortaya koymaktadır. Çalışmanın bulguları, politika yapıcılar için döviz kuru, enflasyon ve kredi politikalarının önemine işaret etmektedir.The housing market is considered as one of the most important sectors reflecting the economic dynamics of a country. Housing prices are regarded not only as an investment instrument for individuals and households but also as an indicator of overall economic growth and welfare level. In this context, research on the determinants of house prices is of great importance for both the academic literature and policymakers. Indeed, the fluctuations observed in house prices in Turkey in recent years point to a complex structure shaped under the influence of many factors. This study aims to investigate the effects of macroeconomic variables on the housing price index in Turkiye for the period 2010Q1 – 2024Q1. The analysis includes key macroeconomic indicators such as interest rates, exchange rates, inflation, gross domestic product (GDP), unemployment rate, and housing credit volume, alongside a dummy variable representing the postpandemic period (2021-2024). The results indicate that housing credit volume, exchange rates, inflation, and GDP have positive and significant impacts on housing prices, while the effect of interest rates is negative but statistically insignificant. The positive and significant effect of the dummy variable for the 2021-2024 period highlights the critical role of the post-pandemic recovery process in the housing market. These findings suggest that housing prices in Turkiye are affected by a dynamic set of factors, and the effects of macroeconomic indicators on the market vary over time. The study’s outcomes emphasize the importance of exchange rate, inflation, and credit policies for policymakers.