Bir refah göstergesi olarak Türkiye'de mutluluğun mekânsal dağılışı

Abstract

Geçmişte kalkınma planlarının amacı bireylerin ortalama gelirini arttırmaktı. Ancak günümüzde bu geleneksel görüş geçerliliğini yitirmektedir. Maddi olmayan yoksunluklar kalkınma politikalarında giderek daha fazla dikkate alınır olmuştur. Bir toplumun mutluluk düzeyi de bu değişkenlerden biridir. Kalkınma konusundaki çalışmalar insan refahını arttırmayı amaçlar. Bir refah göstergesi olarak mutluluk oranlarının mekânsal dağılışı ise refahı sağlamaya yönelik uygulamalar da hangi bölgelerde yetersizlik yaşandığını gösterir. Ayrıca çözüme yönelik politikalara yön vermesi açısından önem taşır. Bireyin ekonomik ve sosyolojik durumu yaşadığı mekânın sahip olduğu coğrafi özelliklerin avantaj ve dezavantajlar tarafından şekillenmektedir. Mutluluk soyut bir kavram olmakla birlikte, dağılış deseni değerlendirildiğinde pek çok ülkede mutlu ve mutsuz bireylerin belirli alanlarda yoğunlaştığı görülür. Bu durum soyut olan mutluluk olgusunun, somut olgular tarafından şekillendirildiğini gösterir. Bu nedenle mutluluk kavramının coğrafi bir bakış açısıyla değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada da Türkiye'de mutluluk oranlarının dağılışı ve bu dağılışta etkili olan coğrafi faktörlerin neler olduğunun tespit edilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada kullanılan değişkenler ile mutluluk oranları arasındaki ilişkinin yönünü belirlemek amacıyla korelasyon analizi uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda kamu kurum ve kuruluşlarının faaliyetlerinden memnuniyet düzeyleri, tarım sektöründe çalışan nüfusun oranı, toplam yaş bağımlılık oranı ile illerin mutluluk düzeyleri arasında pozitif bir ilişki bulunduğu belirlenmiştir. Buna karşın hizmet sektöründe çalışanların oranı, GSYİH, net göç hızı, kadın ve erkek nüfus için ortalama ilk evlenme yaşı, intihar hızı, boşanma ve işsizlik oranları ve lise mezunlarının oranı arasında ise negatif anlamda bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.