Türkiye’de para politikaları ve dış ticaret ilişkisi: Aktarım kanalları üzerine bir değerlendirme

Abstract

Para politikasının dış ticaret üzerindeki dolaylı etkilerini bütüncül bir bakış açısıyla ortaya koymayı amaçlayan bu derleme çalışmada detaylı bir literatür incelemesi gerçekleştirilmiştir. Yapılan incelemeler neticesinde Türkiye’de fiyat istikrarının sağlanabilmesi için uygulanan para politikalarının aynı zamanda ekonomik büyüme, istihdamın artırılması ve dış ticaretin geliştirilmesinin ana kaynağı olduğu görülmüştür. Ayrıca ülkemizde uygulanan para politikalarının reel ekonomi üzerindeki etkilerinin aktarım kanalları üzerinden ortaya çıktığı ve aktarım kanallarının etkinliklerinin de ülkedeki mevcut diğer ekonomi politikalarından etkilendiği belirlenmiştir. Zira para politikalarındaki güvenirlik, dış ticaretin başarısı, finansal sistemin gelişmişliği gibi faktörlere bağlıdır ve literatürde de para politikalarında alınan kararların dış ticareti dolaylı ama güçlü bir şekilde etkilediği bildirilmektedir. Ülkemizde döviz kurunda meydana gelen değişikliklerin ithalat ve ihracatı ciddi düzeyde etkilediği ve faiz oranlarındaki değişikliklerin de dış ve iç yatırımcılar üzerinde istekli ya da çekingen davranmaya neden olduğu belirlenmiştir. Türkiye’de dış ticaret yapısal olarak büyük ölçüde ithal girdilere bağlıdır; bu nedenle döviz kuru daha da önemli hale gelmektedir. Son olarak, çalışmada para politikası ile dış ticaret arasındaki ilişkinin istikrarlı olduğu da belirtilmiştir.This review aims to present the indirect effects of monetary policy on foreign trade from a holistic perspective, and it includes a detailed literature review. The review reveals that monetary policies implemented in Turkey to ensure price stability are also the main source of economic growth, increased employment, and improved foreign trade. Furthermore, it has been determined that monetary policy's effects on the real economy in our country operate through transmission channels, and the effectiveness of these channels is influenced by other economic policies. Indeed, the credibility of monetary policies depends on factors such as the success of foreign trade and the development of the financial system, and the literature indicates that monetary policy decisions indirectly but strongly affect foreign trade. It has been determined that changes in the exchange rate significantly affect imports and exports in our country, and that changes in interest rates cause both domestic and foreign investors to be more or less willing. In Turkey, foreign trade is structurally largely dependent on imported inputs, and therefore, the exchange rate is of particular importance. Finally, the study concludes that the relationship between monetary policy and foreign trade is stable.