Kapsüllenmiş Entomopatojen Nematodların Hassas Ekim Makinası ile Etkin Bir Biçimde Uygulanması

Abstract

Entomopatojen nematodlar (EPN) tarımsal ürünlerdeki zararlı böceklere karşı mücadelede kullanılan biyolojik mücadele etmenleridir. EPN?ler geniş konukçu aralığına sahiptir, toprak altında aktif bir şekilde konukçularını arayabilir, in vitro sıvı kültür içerisinde ticari üretimi yapılabilir, standart bitki koruma aletleri ile uygulanabilir ve doğada herhangi bir kalıntı bırakmaz. EPN?ler önemli avantajlara sahip olmasına karşın ticari üretimleri maliyetlidir, raf ömrü kısadır ve arazideki etkinliği tutarlı olmadığı için kimyasal ilaçlar ile rekabet edememektedir. EPN?ler günümüzde genellikle küçük araziler, seralar, mantar üretim tesisleri ve hobi bahçelerinde kullanılmakta, büyük arazilerde maliyet nedeniyle pek tercih edilememektedir. Bu çalışma kapsamında Heterorhabditis bacteriophora ve Steinernema carpocapsae?nin ticari toz formülasyonları jelatin kapsüller içerisinde doldurularak hassas ekim makinası ile toprağa tohum gibi uygulanmıştır. Bu sayede büyük arazilerde EPN uygulamaları için başarılı bir alternatif yöntem geliştirilmeye çalışılmıştır. EPN?ler kapsül haricinde damla sulama ve plastik pipetle uygulanmış, negatif kontrol olarak çeşme suyu kullanılmıştır. Uygulamaların etkinliği petek güvesi Galleria mellonella üzerinde test edilmiştir. Proje sonuçlarına göre kapsüllenmiş EPN uygulamasının etkinliği, damla sulama ve pipetle uygulamalara göre istatistiksel olarak aynı grupta yer almıştır. Tüm EPN uygulamalarındaki larva ölüm oranı negatif kontrole göre önemli oranda yüksek çıkmıştır. Kapsüllenmiş EPN uygulamasının arazideki etkinlik dışında EPN yayılımına, ikincil enfeksiyon kapasitesine ve arazideki kalıcılığına etkisi de belirlenmiştir. Jelatin kapsüllerin EPN?lerin yayılımına etkisi olfaktometreler içerisinde incelenmiştir. Deneme sonuçlarına göre kapsül uygulamasının kontrole göre herhangi bir olumsuz etkide bulunmadığı belirlenmiştir. Benzer sonuçlar ikincil enfeksiyon kapasitesi ve arazideki kalıcılık denemelerinde de görülmüştür. Kapsül uygulaması diğer uygulamalara göre ikincil enfeksiyon kapasitesi ve arazideki kalıcılık denemelerinde herhangi bir olumsuz etki göstermemiştir. Sonuç olarak jelatin kapsüllerin içerisinde EPN uygulamasının EPN?lerin arazi uygulamalarında kullanılabileceği ortaya konmuştur. Önümüzdeki dönemde bu özgün yöntemin çeşitli yönlerden optimize edilerek daha başarılı sonuçlar elde edilmesi hedeflenmektedir.