Sanat eserleri ve müze sigortaları

Abstract

Eserlerin korunması için, olası riskler göz önüne alınarak çevresel koşulların düzenlenmesi hayati önem taşımaktadır. Bu anlamda müzelerde, sergilerde veya kişisel/kurumsal koleksiyonlarda eserlere ait risklerin nasıl ve kimler tarafından üstlenileceği ve buna uygun olarak nasıl bir planlama yapılacağı farklılık göstermektedir. Eserler müzede veya sergiler sırasında Devlet Garantisi (Devlet Tazminat Sistemi-DTS), özel sigorta, sigortasız veya personel korumalı sistemler ile korunmaktadır. DTS’de sergiler sırasında bir hasar veya eser kaybı durumunda, serginin bulunduğu ülkedeki kamu otoriteleri tarafından eser sahiplerine tazminat ödenmesi veya hasarın restorasyon maliyetlerinin karşılanması söz konusudur. Özel Sigorta da ise, “Fine Arts Insurance” olarak anılan ve “Sanat Eserlerine Yapılan Paket Sigorta Sözleşmeleri” olarak ifade edilebilen ve bir kısım genel şartların ışığı altında paketlenmiş teminatları içeren uygulamalar mevcuttur. Sigorta şirketi açısından olaya bakıldığında, yangın sigortası genel şartlarına göre bina içerisinde eşya olması ile sanat eseri olması açısından işleme alınan riskler ve bunlara paralel verilen teminatlar arasında fark görülememektedir. Oysa sanat eserlerini çok yakından ilgilendiren ve poliçelerde kapsam dışında kalan çok sayıda risk grubu; belirsizliğini sürdürmektedir. Sanat eserlerinin kendilerine has riskleri dikkate alınarak genel şartlar oluşturulabileceği akla gelmektedir. Sigortasızlık durumunda ise; eserler, kurumlar (self-insurance) veya kurum çalışanları tarafından korunmaktadır. Eserlerin kaybı veya hasara uğraması durumunda hiçbir teminat durumu söz konusu değildir. Türkiye’de de aynen AB ve diğer ülkelerin çoğunda olduğu gibi kamuya ait müzelerde koleksiyonlar müzede iken sigorta kapsamında değildir.