İnşaat Mühendisliğinde Operasyonel Modal Analiz Yönteminin Kullanılması

Abstract

İnşaat mühendisliği yapılarının planlanan servis ömrü boyunca güvenli olarak hizmet vermesi gerekmektedir. Ancak doğal afetler, çevresel etkiler, farklı yüklemelere maruz kalma, malzeme özelliklerinin zaman içerisinde mukavemetlerini yitirmesi veya kimyasal etkilere maruz kalınması vb. etkiler yapıların servis ömürleri boyunca güvenli hizmet vermeleri için tehdit oluşturmaktadır. Bu tehditlerin önlenememeleri durumunda büyük ölçüde can ve mal kayıpları meydana gelmektedir. Bu kayıpları önlemek için yapıların dinamik davranışlarının belirlenmesi gerekmektedir. İnşaat mühendisliğinde yapıların dinamik davranışlarının belirlenmesi; onarım-güçlendirme ihtiyaçlarının olup olmadığının saptanabilmesi, yapıların bulundukları bölgedeki bilinen deprem yükü etkisindeki veya çevresel etkiler altındaki dinamik davranışlarının bilgisayar ortamında modellenebilmesi, kültürel miraslarımız olarak kabul edilen tarihi yapıların korunabilmesi vb. amaçlarla Operasyonel Modal Analiz yöntemi kullanılmaktadır. Deneysel modal analiz yöntemlerinden biri olan Operasyonel Modal Analiz yönteminin uygulanması sırasında bilinen bir tahrik kuvvetine gerek duyulmamaktadır. Bu nedenle bu yöntem ölçüm işlemleri sırasında yapılarda hasar meydana getirmemektedir. Özellikle tarihi yapılar gibi korunması gereken hassas yapılarda tahrik kuvvetleri hasar meydana getirebileceği için Operasyonel Modal Analiz yönteminin kullanılması daha isabetli bir karar olmaktadır. Operasyonel Modal Analiz yöntemi sonucunda elde edilen yapı dinamik karakteristikleri aracılığı ile belirlenen yapı dinamik davranışları neticesinde yapıların onarım-güçlendirme ihtiyaçları, performans analizleri, yük altındaki davranışları, imalatları tamamlanan yapıların projeye uygunluğunun kontrolleri ve yapıların fonksiyonellikleri belirlenebilmektedir. Belirlenen bu parametreler ışığında olası can ve mal kayıplarının öne geçilebilmekte ve tarihi miraslarımız korunmaktadır. Bu çalışmanın amacı Operasyonel Modal Analiz yöntem ile ilgili yapılan çalışmalar hakkında bilgi vermek, Operasyonel Modal Analiz yönteminin inşaat mühendisliği ve mühendislik yapıları için gereklilik ve önemini ortaya koymaktır.