Temettuat defterlerine göre Söğüt Hacı Hüseyin Mahallesi

Abstract

Osmanlı Devleti’nde ekonomik, siyasi, hukuki, askeri birçok düzenlemelerin yapılmasını hedefleyen 3 Kasım 1839 tarihli Tanzimat Fermanı ile planlanan ve 1844-1845 yıllarında tutulmaya başlanan temettuât defterleri Osmanlı ekonomi ta rihi açısından önemli bir yere sahiptir. 19. yüzyılda gerçekleştirilen tahrirlerin bir parçası olan bu defterler, bireylerin gelirleri, mülkleri, meslekleri ve vergi yüküm lülükleri hakkında ayrıntılı bilgiler vermekte ve Osmanlı toplum yapısının ekono mik dinamiklerini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, temettuat defterleri, Osmanlı Devleti’nin reform dönemindeki ekonomik politikalarını anlamak için vazgeçil mez bir başvuru kaynağı olarak değerlendirilmektedir. Anadolu’nun birçok böl gesi hakkında tutulmuş olan temettuat defterleri ile ilgili çok sayıda çalışma yapıl dığı gibi Hüdavendigar Eyaleti’nin hâvî olduğu kazalardan Bilecik Kaymakamlığı dâhilinde kâin Söğüt Kazası hakkında da çalışmalar yapılmıştır. 2017 yılında Es kişehir Osmangazi Üniversitesi, Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı’nda İsmail GÖKÇE ta rafından yayınlanan “1844-45 Yılı Temettuat Sayımlarına Göre Söğüt ve Kırsalının Sosyal ve Ekonomik Yapısı” başlıklı yüksek lisans tezinde, Söğüt’te 6 Müslüman ma halle bulunduğunu ve bunlardan ikisine ulaşılamadığı belirtilmiştir. Aynı döneme ait başka çalışmalarda da Söğüt’ün altı Müslüman mahallesinden müteşekkil ol duğuna değinilmektedir. Varlığından haberdar olunan ancak ulaşılamayan Hacı Hüseyin Mahallesi’ne ait temettuat defterinin, Osmanlı Arşivi Kâmil Kepeci Tas nifinde (KK.d.6044) yer aldığı tespit edilmiştir. Bu çalışma ile Söğüt’ün 1844-1845 yıllarındaki sosyal ve ekonomik yapısına dair eksiklik giderilmeye çalışılmıştır. Ulaşılan temettuat defterindeki bilgiler değerlendirilerek mahallenin ekonomik ve sosyal yapısı incelenmiş ve diğer mahalleler ile karşılaştırılmıştırTemettuat registers, which were planned with the Tanzimat Edict of Novem ber 3, 1839, which aimed to implement numerous economic, political, legal, and military regulations in the Ottoman Empire, and began to be kept between 1844 and 1845, hold a significant place in Ottoman economic history. These registers, part of the 19th-century census records, provide detailed information on individ uals’ incomes, property, professions, and tax liabilities, revealing the economic dynamics of Ottoman society. In this context, the temettuat registers are consid ered an indispensable reference source for understanding the economic policies of the Ottoman Empire during the reform era. Numerous studies have been con ducted on temettuat registers kept for many regions of Anatolia, as well as stud ies on Söğüt, a district within the Hüdavendigar Province, within the Bilecik Dis trict Governorate. In his master’s thesis titled “Social and Economic Structure of Söğüt and Its Rural Areas According to the 1844-45 Temettuat Censuses,” pub lished in 2017 by İsmail GÖKÇE in the Department of Modern History at Eskişehir Osmangazi University, it was stated that there were six Muslim neighborhoods in Söğüt, two of which were unreachable. Other studies from the same period also indicate that Söğüt consisted of six Muslim neighborhoods. The temettuat register for the Hacı Hüseyin Neighborhood, whose existence was known but unreacha ble, was identified in the Kamil Kepeci Classification (KK.d.6044) of the Ottoman Archives. This study aimed to address the gaps in the social and economic struc ture of Söğüt between 1844 and 1845. The information in the temettuat register was evaluated, and the neighborhood’s economic and social structure was com pared with other neighborhoods.