Soğuk Savaş Sürecinde Irak’ta Kürt Hareketi ve Molla Mustafa Barzani

Abstract

Osmanlı Devleti’nin yıkılması ile birlikte Kürtler farklı devletlerin bünyesinde yaşamlarınıdevam ettirmeye başlamışlardır. Kurulan yeni devletlerden biri olan Irak Devleti bünyesinde yaşayanKürtlerin sahip oldukları aşiret temelli toplumsal yapı ve büyük güçlerin politikaları 20. yy.başlangıcından günümüze kadar uzanan sürecin Iraklı Kürtler için en büyük belirleyici etkenlerindenolmuştur. Zira kendilerine bir ulus-devlet inşa edemeyen Iraklı Kürt aşiretlerinden bazıları Bağdatyönetimine karşı silahlı ve uzun soluklu bir mücadeleye girişmişlerdir. Sadece Bağdat yönetiminekarşı değil zaman zaman kendi aralarında da cereyan eden bu mücadelelerin en önemli ismi hiçşüphesiz Molla Mustafa Barzani olmuştur. Barzani zamanla milliyetçi bir söylem ve eyleme dönüşenmücadelesinde tüm Kürt aşiretlerinin üzerinde mutabık kaldıkları bir yapı oluşturamamışsa dagünümüz itibariyle Kürtler Irak toprakları üzerinde yasal bir statüye sahip olmuşlardır. Çalışmaiçerisinde sürecin bu nihayete erişmesindeki en önemli aktör konumunda olan Molla MustafaBarzani’nin ölümüne kadar olan dönem ele alınarak Barzani’nin Soğuk Savaş sürecinde Kürthareketinde işgal ettiği yer incelenmeye çalışılacaktır.