Biyogaz tesislerinden elde edilen sıvı fermente gübrenin kimyasal gübreye alternatif olarak kullanım potansiyelinin araştırılması

Abstract

Organik atıkların etkin şekilde yönetilememesi, çevresel sorunların artmasına neden olurken, biyogaz tesisleri bu atıkların enerjiye dönüştürülmesi açısından önemli bir çözüm sunmaktadır. Bu süreçte ortaya çıkan sıvı fermente gübre (digestat), çoğu zaman ikincil bir çıktı olarak değerlendirilse de tarımsal üretimde kullanılabilecek nitelikte bir girdidir. Bu çalışmada, biyogaz tesislerinden elde edilen sıvı digestatın kimyasal gübre kullanımına alternatif oluşturma potansiyeli literatür temelli olarak ele alınmıştır. Çalışmada digestatın üretim süreci ve temel özellikleri incelenmiş; tarımsal uygulamalardaki etkileri, kimyasal gübrelerle birlikte veya kısmi ikame yaklaşımı çerçevesinde değerlendirilmiştir. Bunun yanında ekonomik katkılar, çevresel kazanımlar ve tuzluluk, ağır metal birikimi ile hijyen kaynaklı olası riskler mevcut mevzuat çerçevesinde ele alınmıştır. İncelenen çalışmalar, digestatın uygun şekilde yönetildiğinde tarımsal üretimde kimyasal gübre kullanımını azaltabilecek tamamlayıcı bir girdi olabileceğini ortaya koymaktadır. Ancak bu potansiyelin hayata geçirilebilmesi için uygulama öncesi analizlerin yapılması, doğru doz ve zamanlamanın belirlenmesi ve mevzuata uyumun sağlanması gerektiği sonucuna varılmıştır.The ineffective management of organic wastes leads to an increase in environmental problems, while biogas plants provide an important solution by converting these wastes into energy. The liquid fermented fertilizer (digestate) generated during this process, although often considered a secondary output, is an input that can be used in agricultural production. In this study, the potential of liquid digestate obtained from biogas plants as an alternative to chemical fertilizer use was examined based on the literature. In the study, the production process and basic properties of digestate were investigated; its effects in agricultural applications were evaluated within the framework of combined use with chemical fertilizers or partial substitution approaches. In addition, economic contributions, environmental benefits, and possible risks related to salinity, heavy metal accumulation, and hygiene were addressed within the scope of the existing legislation. The reviewed studies reveal that digestate, when properly managed, can be a complementary input capable of reducing chemical fertilizer use in agricultural production. However, it was concluded that in order to realize this potential, pre-application analyses should be carried out, appropriate application rates and timing should be determined, and compliance with legislation should be ensured.