Çevresel sürdürülebilirlik kapsamında lavanta fide üretimi

Abstract

Hem tıbbi ve aromatik bitki olarak hem de farklı endüstrilerde hammadde olarak kullanılan Lavanta (Lavandula angustifolia) düşük bakım gereksinimi, kuraklığa dayanıklılığı ve biyoçeşitliliğe sağladığı katkılar nedeniyle çevresel sürdürülebilirlik açısından da öne çıkan bitkilerdendir. Pek çok farklı alanlarda kendisine yer bulan lavanta bitkisinin sera koşullarında yetiştiriciliğinin çevresel etkileri Bilecik Belediyesi'nin desteğiyle Park ve Bahçeler Müdürlüğü sorumluluğunda olan seralarda incelenmiştir. Çalışmada 200 m2 sera alanında yetiştirilen lavanta fidelerinin beşikten mezara çevresel etkileri, "Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi" yaklaşımıyla IDEMAT2025 data seti kullanılarak "karbon ayak izi" , "ekolojik maliyeti", "su ayak izi" , "kümülatif enerji talebi" değerleri belirlenmiştir. Aynı zamanda ReCiPe2016, TRACI metodları kullanılarak detaylı çevresel etkileri ortaya konmuştur. Avrupa Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları (ESRS)'e göre çevresel maliyetleri analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda alternatif senaryolar oluşturulmuş ve bu senaryolarda önerilen uygulamalarla ekolojik maliyetlerin azaltılabileceği gözlenmiştir.Lavender (Lavandula angustifolia), which is used both as a medicinal and aromatic plant and as a raw material in different industries, is one of the prominent plants in terms of environmental sustainability due to its low maintenance requirements, drought resistance and contributions to biodiversity. The environmental impacts of lavender cultivation in greenhouse conditions were investigated in greenhouses under the responsibility of the Directorate of Parks and Gardens with the support of Bilecik Municipality. In the study, the environmental impacts of lavender seedlings grown in 200 m2 greenhouse area from cradle to grave, "carbon footprint", "ecological cost", "water footprint", "cumulative energy demand" values were determined by using IDEMAT2025 data set with "Life Cycle Assessment" approach. At the same time, detailed environmental impacts were revealed using ReCiPe2016, TRACI methods. Environmental costs were analyzed according to European Sustainability Reporting Standards (ESRS). As a result of the study, alternative scenarios were created and it was observed that ecological costs can be reduced with the practices proposed in these scenarios.