Çatışma çözümleme teorisi açısından Lübnan sorunu

Abstract

İnsanoğlu tarihsel süreç boyunca barıştan çok savaşı konuşmuştur. Savaşın üzerine yazılan eserler milattan öncesine kadar uzanırken buna mukabil barışa yönelik çalışmaların geçmişi çok geriye gidememektedir. Tarihsel süreç içerisinde yaşanan çatışmaların tarihleri tutulup, nedenleri sonuçları araştırılmışsa da çatışmanın nedenlerine inilmemiştir. Bu eksikliğin farkına varan bir grup bilim insanı 20. Yüzyılın başlarında çatışma çözümünü bir bilim dalı olarak ele almışlardır. Kısa sürede dünyanın pek çok yerinde çatışmaların araştırılmasına yönelik merkezler kurulmuştur. Bununla ilgili olarak da literatüre birçok yeni kavram kazandırılmıştır. Tarih boyunca pek çok devletin hâkimiyetine girmişse de Lübnan, kendine özgü yapısını korumayı başarmıştır. Lübnan’ı değerli kılan en önemli unsur bir kültür mozaiğini andırması sebebiyle her dinin, mezhebin, devletin kendinden bir şeyler bulabileceği bir yer olmasıdır. Ayrıca Lübnan, konumu ve Hristiyan nüfusu ile “Ortadoğu’nun Batı’ya açılan penceresi”; başkent Beyrut ise modernliği ve gelişmişliği sebebiyle uzun yıllar “Ortadoğu’nun Paris’i” olarak görülmüştür. Ancak Lübnan’ın kendisine özgü mezhep temelli siyasi yapısı, tarafların güç mücadelelerine ve bitmeyen iç çatışmalara sebep olmuştur. Bunun yanında Filistinli ve Suriyeli göçmenlere kapılarını açması, iç savaş döneminde Hristiyan nüfusun göç etmesi ile demografik yapısı önemli oranda değişmiştir. Bu çalışma ile hem çatışma çözümlemenin ve Lübnan’ın tarihsel süreci ele alınmış hem de çatışma çözümlemenin önemli araçlarından biri olan çatışma çarkı ile Lübnan çatışması incelenmiştir.

Mankind has discussed war rather than peace. While the works written on war date back to before common era, the works on peace don’t have a long history. Even if dates of the conflicts that took place within the historical process have been recorded, and their causes and effects have been investigated, no one has ever got to the root of the conflicts. A group of scientists who realized this deficiency, dealt with conflict resolution as a branch of science at the beginning of 20th century. In a short time, centers intended for researching conflicts have been established in many places of the world. Many new concepts are brought into the literature in relation to that. Although Lebanon fallen under domination of many countries throughout history, it managed to preserve its distinctive structure. What makes Lebanon valuable most is its being a place that can be relatable to every religion, sect, and country because of its resemblance to a cultural mosaic. In addition, Lebanon has been seen as “Middle East’s window to the West” for its location and Christian population; its capital, Beirut, has been seen as “Paris of the Middle East” for its modernity and level of development for many years. However, Lebanon’s distinctive sectarian-based political structure caused power struggle among the parties and never-ending internal conflicts. Besides, the fact that it opened its doors to Palestinian and Syrian immigrants, and emigration of the Christian population during the civil war period changed its demographical structure significantly. In this study, both conflict resolution and historical process of Lebanon are discussed, and also Lebanon conflict is studied by using conflict wheel which is one of the important tools of conflict resolution.