İthal Ham Petrol Fiyatları ve Döviz Kuru Arasındaki Eşbütünleşme ve Oynaklık Yayılma Etkisinin İncelenmesi: Türkiye Örneği

Abstract

Bu çalışmanın amacı Türkiye'de döviz kurundaki hareketlerin ham petrol fiyatlarından kısa ve uzun dönemde nasıl etkilendiğini incelemektir. Bu kapsamda 1985-2015 dönemine ait aylık ham petrol fiyatları ve döviz kuru verileri kullanılmıştır. Çalışmada öncelikle ARDL eşbütünleşme yaklaşımıyla seriler arasındaki uzun ve kısa dönem ilişkiler analiz edilmiş ve seriler arasında eş bütünleşme ilişkisi tespit edilmiştir. İkinci adımdaki eşbütünleşme uzun dönem analizine göre ham petrol fiyatlarının kur oynaklığı üzerindeki etkisi negatif ve istatistiki olarak anlamlı bulunmuştur. Kısa dönem analizinde, hata düzeltme teriminin katsayısı istatistiki açıdan anlamlı ve negatif olduğu görülmüştür. Dolayısıyla değişkenler arasında ortaya çıkan sapmaların uzun dönem denge düzeyine yakınsamakta olduğu söylenebilir. Çalışmada son olarak Varyansta nedensellik testi kullanılarak seriler arasındaki nedensellik ilişkisi incelenmiş ve ham petrol fiyatlarından döviz kurlarına doğru bir oynaklık yayılma etkisinin varlığı tespit edilmiştir