Acil sağlık hizmetleri çalışanlarının perspektifinden ambulans çalışma koşullarının değerlendirilmesi

Abstract

Acil sağlık hizmetleri çalışanları, hizmet sunumunun doğası gereği yoğun iş yükü, uzun çalışma saatleri, fiziksel ve psikososyal riskler ile çeşitli mesleki tehlikelere maruz kalmaktadır. Bu çalışma, ambulans çalışanlarının çalışma koşullarını etkileyen faktörlerin belirlenmesi ve bu faktörler arasındaki neden-sonuç ilişkilerinin ortaya konulması amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada nitel ve nicel yaklaşımların birlikte kullanıldığı karma yöntem tercih edilmiştir. Çalışmanın verileri, acil sağlık hizmetleri alanında görev yapan ve amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenen 30 katılımcıdan elde edilmiştir. Literatür incelemesi ve uzman görüşleri doğrultusunda ambulans çalışma koşullarını etkileyen faktörler; fiziksel çalışma koşulları, psikososyal çalışma koşulları, çalışma süresi ve nöbet sistemi, örgütsel ve yönetsel faktörler ile güvenlik ve mesleki riskler olmak üzere beş ana boyutta değerlendirilmiştir. Faktörler arasındaki etkileşimlerin belirlenmesinde DEMATEL yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre çalışma süresi ve nöbet sistemi boyutunun ambulans çalışma koşullarını etkileyen en önemli faktör olduğu belirlenmiştir. Güvenlik ve mesleki riskler ile örgütsel ve yönetsel faktörlerin de diğer boyutlar üzerinde önemli etkiler oluşturduğu tespit edilmiştir. Özellikle uzun nöbet süreleri, yoğun iş yükü, personel yetersizliği, şiddet riski ve çalışma ortamına ilişkin sorunların çalışanların mesleki deneyimlerini olumsuz etkilediği görülmüştür. Araştırma bulgularının acil sağlık hizmetlerinde çalışanların çalışma koşullarının iyileştirilmesine yönelik politika ve yönetim uygulamalarına katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.Emergency health service personnel are exposed to heavy workloads, long working hours, physical and psychosocial risks, and various occupational hazards due to the nature of their profession. This study was conducted to identify the factors affecting the working conditions of ambulance personnel and to reveal the cause-and-effect relationships among these factors. A mixed-method research design incorporating both qualitative and quantitative approaches was employed. The study data were obtained from 30 participants working in emergency health services and selected through purposive sampling. Based on the literature review and expert opinions, the factors affecting ambulance working conditions were evaluated under five main dimensions: physical working conditions, psychosocial working conditions, working hours and shift systems, organizational and managerial factors, and safety and occupational risks. The Decision-Making Trial and Evaluation Laboratory (DEMATEL) method was used to determine the interactions among these factors. The findings revealed that working hours and shift systems constituted the most influential factor affecting ambulance personnel's working conditions. Safety and occupational risks, as well as organizational and managerial factors, were also identified as dimensions exerting significant influence on other factors. Long shifts, excessive workload, personnel shortages, exposure to violence, and workplace-related challenges were found to negatively affect employees’ professional experiences. The results of this study are expected to contribute to policy development and managerial practices aimed at improving the working conditions of emergency health service personnel.