Edebiyat ve Mitoloji İlişkisi Bağlamında Metin Savaş'ın Romanlarında Türk Mitolojisine Ait Unsurların Kullanımı

Abstract

İnsan ve toplumun davranış modellerinin arkaik unsurlarını izah eden mitoloji ile edebiyat arasında her zaman yakın bir ilişki olmuştur. Sözlü edebiyat geleneğinin ilk basamağını teşkil eden mitoloji etrafında oluşan bilgi ve düşünme biçimleri, daha sonraki yüzyıllarda ortaya çıkan yazılı kültür geleneği içinde de çeşitli işlevler üstlenmeye devam etmiştir. Özellikle modern dönemde üretilen edebiyat eserlerinin önemli kaynaklarından biri haline gelen mitoloji, yeni anlatı ve sanat formlarında güncellenerek muhtelif anlamlar kazanmıştır. Bu dönemde kaleme alınan roman, hikaye şiir gibi pek çok edebiyat türünde mitsel temalar ile arketipler yoğun bir şekilde işlenir. Özellikle kaynağını Yunan ve Roma mitolojisinden alan anlatı, motif ve imgeler, modern edebiyat eserlerinde yeniden yorumlanır. Böylelikle ilkel ve geleneksel toplumlar tarafından üretilen mitik bilgi, modern toplumların zihniyet dünyasını şekillendirir, insan davranışlarına model teşkil etmeye devam eder. Türk edebiyatında da mitoloji gerek klasik edebiyatta gerekse modern edebiyatta önemli kaynaklardan biridir. Fakat Türk mitolojisi ile ilgili bilgilerin son derece sınırlı olması, modern edebiyatta Türk mitolojisinden ilham alan eserlerin sayısını etkilemiştir. Diğer yandan Türk mitolojisi ile ilgili araştırmaların gelişmesiyle birlikte mitolojiyi esas alan yahut arkaik motif ve arketipleri kullanan pek çok eser kaleme alınır. Yakın dönemde postmodern roman tekniklerini başarıyla uygulayarak Türk edebiyatının özgün kalemlerinden biri olarak temayüz eden Metin Savaş da bu yazarlardan biridir. Yayımlanmış on üç eseri bulunan Metin Savaş, eserlerinde mitolojiden destana, masaldan efsaneye geniş yelpazedeki geleneksel anlatıyı bilinçli bir şekilde kullanır. Özellikle Erlik, Kargalar Derneği ve Çarşamba Karısı isimli romanları mitolojik öğeler üzerine inşa edilerek yazılmıştır. Bu çalışmada, yazar Metin Savaş'ın Erlik, Kargalar Derneği ve Çarşamba Karısı Cinayetleri isimli kurmaca eserlerindeki Türk mitolojisi ile ilişkisi incelenecektir. Yazarın kurmaca eserlerinde tespit edilen mitik unsurlar, çeşitli açılardan ele alınacaktır.