Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Karbon Emisyonu ve İktisadi Büyüme: Veriye Dayalı Bir Analiz

Abstract

Doğrudan yabancı yatırımların ülkelerin kalkınmalarında oynadığı önemli rolünötesinde, literatürde üzerinde sıkça durulan bir diğer konu ise, doğrudan yabancı yatırımlarınenerji tüketimi üzerindeki etkisi ve çevresel sonuçlarıdır. Bu çalışmada, 1974 – 2014 dönemiiçin Türkiye’de doğrudan yabancı yatırımlar, karbon emisyonu, enerji tüketimi, ekonomikbüyüme ve bazı diğer ekonomik değişkenler arasındaki tümevarımlı nedensel çıkarımşablonları, Yönlendirilmiş Döngüsüz Graflar (DAGs) metodu kullanılarak incelenmiştir.Böylece çalışmada, değişkenler arasındaki dolaylı ve dolaysız nedenselliklerin ve doğrudanyabancı yatırımların çevresel etkilerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Elde edilen DAGsşablonları, doğrudan yabancı yatırımların dolaylı olarak dış ticaret üzerinden karbonemisyonlarını tetiklediğini, karbon emisyonları ve enerji tüketiminin ise ekonomik büyümeyitakip ettiğini ortaya koymaktadır. DAG şablonları ayrıca, kirliliğin, enerji tüketiminindoğrudan bir belirleyicisi olduğunu göstermektedir.