Osmanlıları Balkanlardan Çıkarma Projelerinde Dubrovnik’teki Türk Karşıtı Fraksiyonun Rolü (1592-1607)

Abstract

Osmanlıların 1570’lere kadar olan askerî teşebbüsleri Batı’da “Yenilmez Türk” imajının oluşmasını sağlamış ve bu caydırıcı güç Osmanlı aleyhinde birçok teşebbüsün fiiliyata dönüşmesini önlemiştir. Ancak 1571’de İnebahtı Bozgunu ve 1593’te başlayan Avusturya savaşlarında alınan yenilgiler, Türklerin mağlup edilebileceğine ve Balkanlardan çıkarılabileceklerine dair umutları canlandırmış ve bu da somut projelerde akis göstermiştir. 1592’de bir İspanyol birliğinin gizlice Dubrovnik’ten Hersek’e sızması ise bu doğrultudaki cesaretleri arttırmıştır. İspanya ve Avusturya Habsburgları’nın desteklediği bu projeler, Napoli ve Savoy gibi tâbiler tarafından olduğu kadar bazı Dubrovnikliler, Papalık rahipleri ve birtakım tarikatların şövalyeleri tarafından da üretilmekteydi. Savoy dükü I. Carlo Emmanuel’in tasarlayıp uygulamaya geçirdiği projeye ise Hırvat kaynaklarında ‘Büyük Komplo’ (Velika Zavjera) denilmiştir. Gerek İspanyolların Osmanlı Balkanlarına gizlice girmeleri gerekse Savoy düküne ait projenin planlama, hazırlık ve uygulama safhaları ile bazı Dubrovniklilerin bu teşebbüslere olan destekleri makalenin konusunu oluşturmaktadır. Osmanlı-Dubrovnik ilişkilerine önemli zararlar vermiş ve Bosna, Hersek ve Karadağ coğrafyasında derin etkiler bırakmış olan bu süreç Osmanlı, Dubrovnik ve Torino Arşivleri’nden elde edilen kaynaklardan faydalanılarak işlenmeye çalışılmıştır.