Alüminyum Alaşımlarında Yaşlandırma İşleminin Mekanik Özellikler ve İşlenebilirlik Üzerindeki Etkisi

Abstract

Bu çalışmada, AA6013 ve AA6082 alüminyum alaşımlarında yaşlandırma işleminin alaşımın mekanik özellikleri ve işlenebilirlik özellikleri üzerine etkileri incelenmiştir. Bu amaçla, deneyde kullanılan AA6082 ve AA6013 alüminyum alaşımı numuneler 530oC’de ısıl işlem fırınında (8 saat) çözeltiye (solüsyona) alma işleminden sonra sıcak suya atılmış (70oC’de) daha sonra ısıl işlem fırınında (180oC’de) farklı sürelerde (1, 3, 6, 9, 12 ve 24 saat) bekletilerek suni yaşlandırma işlemi yapılmıştır. Çözeltiye alma ve sonrasında uygulanan yaşlandırma işlemi; “çökelme sertleştirmesi” adı ile bilinmektedir. Yaşlandırma işlemi uygulanan numunelerin mekanik özelliklerindeki değişimler ile işlenebilirlik özellikleri incelenmiştir. Yaşlandırma işlemi sonunda her iki alaşımın mekanik özelliklerinde artış gözlenmiştir. Yaşlandırma süresinin artmasına bağlı olarak alaşımların işlenmesi sırasında oluşan kesme kuvvetlerinde artış görülmüştür. Alüminyum alaşımlarında 6 saat yaşlandırma işlemi sonunda yüksek mekanik özellikler elde edilmiştir. Alaşımlarda, 6 saat yaşlandırma süresi sonunda elde edilen mekanik özellikler ve işlenebilirlik özellikleri ile 24 saat sonunda ulaşılan değerler arasında önemli bir artış gözlenmemiştir.

This study investigated the effects of aging process on the mechanical properties and machinability in AA6013and AA6082 aluminum alloys. To this end, AA6013 and AA6082 aluminum alloy samples were maintained in heat treatment furnace at 530 oC (for 8 hours) and placed in hot water (at 70 oC), and then subjected to aging process by storing in heat treatment furnace (at 180oC) for different times (1, 3, 6, 9, 12 and 24 hours). Changes in the mechanical properties and machinability properties of samples that underwent aging process were investigated. At the end of the aging process, an increase was observed in mechanical properties of aluminum alloys. Depending on the increase in aging time, a rise was found in cutting forces occurred during the machining of alloy. High mechanical properties were obtained at the end of the 6-hour aging process in aluminum alloys. A significant increase was observed between mechanical properties obtained at the end of 6- hour aging time and machinability properties with values obtained at the end of 24 hours.