DÜNYA’DA VE TÜRKİYE'DE TARIM ALANLARININ İKİLİ KULLANIMI: AGRI-VOLTAİK

Abstract

Tarımsal faaliyetlerin performansını artırmak için yüksek teknolojiyi kullanan ve bu nedenle yüksek enerji ihtiyacı olan hassas tarım teknolojileri, uygulamaya yönelik özel koşulların en iyi şekilde analiz edilmesi ve optimum girdi kullanımını belirleyen süreç olarak tanımlanabilir. Bu tip çalışmalarda enerji ihtiyacının genellikle yenilenebilir enerji kaynaklarından biri olan güneş enerjisi ile sağlandığı ve yapılan çalışmaların daha çok tarımsal sulama alanında yoğunlaştığı görülmektedir. Ancak bu tip uygulamalarda genellikle üretici kendi ihtiyacını karşılamak amacıyla küçük çapta paneller kullanmakta ve panel yerleşim alanı olarak kaplanacak alan çok küçük olmaktadır. Bu durum tarım arazilerinde bir eksilmeye sebep olmamaktadır. Ancak günümüzde güneş enerjisi kullanımının artmasıyla çoğu tarım arazisi güneş tarlalarına dönüştürülmekte ve bu da verimli tarım arazilerinin azalması ile sonuçlanmaktadır. Bunun yanı sıra gerek karayolu gerekse konut ve yerleşim gibi çeşitli amaçlarla tarım arazilerinin ortadan kaldırılması önemli bir sorun teşkil etmektedir. Bu sorunu çözebilmek için Dünya’da son yıllarda güneş enerjisi üretimi ile tarımsal üretimin aynı alanda birlikte yürütüldüğü Agri-voltaik adı verilen yeni bir ikili kullanım ortaya çıkmıştır. Bu durum, güneş tarlası olarak kullanılmasından dolayı tarım alanlarının azalmasını önlemektedir. Bu uygulamada güneş panelleri yerden yüksek konstrüksiyonlar üzerinde yükseltilirken aynı zamanda panellerin altında tarımsal üretim yapılmasına da olanak sağlamaktadır. Agri-voltaik sistemin ortaya çıkmasına neden olan fikir, bitkiler ve ağaçlar arasında ekim yapmayı içeren tarımsal ormancılık sistemiydi. Bu uygulamayı takiben, gıda ve enerji üretimini aynı toprak parçası üzerinde birleştirmek olarak bilinen Agri-voltaik gıda ile enerji üretimi arasındaki artan arazi rekabetine bir çözüm olarak kavramsallaştırılmıştır. Literatürde bu teknolojinin kullanımının sağlayacağı avantajlar çeşitli ülkelerde proje bazında uygulamalar ile araştırılırken ülkemizde böyle bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu çalışmada, Dünya’daki Agri-voltaik uygulamaları üzerine bir araştırma yapılmış ve ülkemizde ikili üretimin uygulanabilirliği tartışılmıştır.