Dini tecrübe aracı olarak sanal ritüeller

Abstract

Son yıllarda toplumsal yaşamın bir parçası haline gelen internet, bireyin dini hayatına sanal bir boyut kazandırmıştır. İnternet, interaktivite özelliğiyle; kutsal mekânları ziyaret etme, dua isteme ve daha birçok dini geleneğe ait çeşitli ibadet şekillerini internet ortamına taşınmış ve sanal ritüeller olarak ifade edilen ibadet şekillerini ortaya çıkarmıştır. Böylelikle bireyler evlerinden ayrılmadan bir kısım dini aktiviteleri bu yeni iletişim ortamında tecrübe etme imkânı elde etmiştir. Bu çalışma da bu yeni ritüel çeşitlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda, ritüellerin fiziksel ortamdan sanal ortama geçişte nasıl bir adaptasyon ve modifikasyon geçirdiği incelenmiştir. Ayrıca bireylerin zaman ve mekâna kayıtlı olmaksızın dini tecrübe yaşayabilmelerine aracılık yapan bu sanal ritüellerin, fiziksel ortamdaki ritüellerden benzerlikleri ve faklılıkları değerlendirmeye konu olacak diğer noktalardır. Dolayısıyla bu çalışma, postmodern bir sürecin hakim olduğu günümüzde, yeni dindarlık biçimlerini anlamayı kolaylaştıracağı düşünülmektedir.