PANDEMİ VE DÜNYA EKONOMİSİNDE YENİ ARAYIŞLAR ÇERÇEVESİNDE BÖLGESEL KAPSAMLI EKONOMİK ORTAKLIK ANLAŞMASI VE AVRUPA BİRLİĞİ-ÇİN KAPSAMLI YATIRIM ANLAŞMASI: BİR EKONOMİ-POLİTİK TAHLİL

Abstract

Asya-Pasifik bölgesinden Çin dâhil on ASEAN ülkesi ve bölge dışı beş ülke arasında dünyanın en büyük serbest ticaret anlaşması olarak görülen Bölgesel Kapsamlı Ekonomik Ortaklık Anlaşması 15 Kasım 2020'de imzalanmıştır. Diğer taraftan Avrupa Birliği (AB) ve Çin, uluslararası ticarette çok önemli iki ülkedir. Çin ve Avrupa günde ortalama 1 milyar Euro'nun üzerinde ticaret yapmaktadırlar. 30 Aralık 2020'de imzalanan AB-Çin Kapsamlı Yatırım Anlaşması taraflara, pazarlarını birbirlerine açma fırsatı tanımakta ve anlaşma ile Çin tarafı AB'ye oldukça geniş tavizler vermektedir. Sonuç olarak Çin ile diğer Asya ülkeleri ve AB arasında gerçekleşen anlaşmalar, pandemi dönemindeki belirsizliğin ekonomik maliyetini azaltma yönüyle önem arz etmektedir. Ayrıca anlaşmalar ile Çin'in Amerika Birleşik Devleri (ABD)’ne alternatif ticari ortaklık temini, AB’nin ise büyüyen Asya pazarında ABD’ye yönelik alternatif ticari alan yaratma amaçlarının olduğunu söylemek mümkündür. Çalışmada elde edilen bulgulardan bir diğeri de bu süreçte ABD’nin yeni yönetiminin dünya ticaretindeki olası daralmaya ve Çin ve/veya AB rekabetine karşı alacağı tavırının da piyasalar açısından önemli olduğu bir beklenti yarattığı yönündedir.