Bankacılık sektöründe sürdürülebilir finans ve yeşil kredilerin gelişimi: Türkiye üzerine bir analiz

Abstract

Bu çalışmada sürdürülebilir finans kavramı ile bankacılık sektöründe yeşil kredilerin gelişimi Türkiye örneği çerçevesinde incelenmiştir. Artan çevresel sorunlar, iklim değişikliği ve sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda finans sektörünün üstlendiği rol gün geçtikçe önem kazanmaktadır. Bu kapsamda çalışmada öncelikle sürdürülebilirlik, sürdürülebilir kalkınma, ESG yaklaşımı ve sürdürülebilir finans araçları teorik açıdan ele alınmıştır. Ardından yeşil kredi kavramı, özellikleri, ekonomik ve çevresel etkileri ile dünyadaki uygulama örnekleri değerlendirilmiştir. Araştırmanın uygulama kısmında Türkiye’de sürdürülebilir finansın gelişim süreci, yasal ve kurumsal altyapı ile bankacılık sektöründeki yeşil kredi uygulamaları incelenmiştir. Çalışmada belge inceleme yöntemi kullanılmış; BDDK, TCMB, SPK, Türkiye Bankalar Birliği, Türkiye Katılım Bankaları Birliği, kamu ve özel bankaların sürdürülebilirlik raporları ile ulusal ve uluslararası kuruluşların raporlarından yararlanılmıştır. Araştırma bulguları, Türkiye’de sürdürülebilir finans ve yeşil kredi uygulamalarının son yıllarda önemli ölçüde geliştiğini göstermektedir. Özellikle yenilenebilir enerji, enerji verimliliği ve çevre dostu yatırımların finansmanında yeşil kredilerin kullanımının arttığı belirlenmiştir. Bununla birlikte veri altyapısının geliştirilmesi, raporlama standartlarının yaygınlaştırılması ve sürdürülebilir finansman kaynaklarının artırılması gerekliliği tespit edilmiştir. Sonuç olarak sürdürülebilir finans uygulamalarının Türkiye’nin yeşil dönüşüm sürecine ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmasına önemli katkılar sağlayacağı değerlendirilmiştir.

Abstract In this study, the concept of sustainable finance and the development of green loans in the banking sector are examined within the framework of the Turkish case. In line with increasing environmental problems, climate change, and sustainable development goals, the role undertaken by the financial sector has become increasingly important. In this context, the study first discusses sustainability, sustainable development, the ESG approach, and sustainable finance instruments from a theoretical perspective. Subsequently, the concept of green loans, their characteristics, economic and environmental effects, and examples of implementation around the world are evaluated.

In the empirical/application part of the study, the development process of sustainable finance in Türkiye, the legal and institutional infrastructure, and green loan practices in the banking sector are examined. The document analysis method was used in the study; reports published by the Banking Regulation and Supervision Agency, the Central Bank of the Republic of Türkiye, the Capital Markets Board, the Banks Association of Türkiye, the Participation Banks Association of Türkiye, sustainability reports of public and private banks, and reports of national and international institutions were utilized.

The findings of the study indicate that sustainable finance and green loan practices in Türkiye have developed significantly in recent years. In particular, it was determined that the use of green loans has increased in the financing of renewable energy, energy efficiency, and environmentally friendly investments. However, the study also identified the need to improve data infrastructure, expand reporting standards, and increase sustainable financing sources. As a result, it is concluded that sustainable finance practices will make significant contributions to Türkiye’s green transformation process and to the achievement of sustainable development goals.