Memlükler Döneminde Muhtasar Siyer Yazıcılığı: İbn Kesîr’in el-Fusûl fî Sîreti’r-Resûl Örneği

Abstract

Memlükler döneminde (648-923/1250-1517) İslamî ilimlerin muhtelif dallarındaki yoğun yazınfaaliyeti, tarih ve siyer yazıcılığında da kendini göstermektedir. Bu eserlerin bazısı, siyerin her konusunu ele almış,bir kısmı oldukça hacimli eserler ortaya koymuş, kimi de bir kitabın bölümü olarak yahut şemâil, delâil ve hasâistürüne dair müstakil eserler kaleme almıştır. Yine bu dönemin siyer yazıcılığında dikkat çeken bir özelliği de yoğunşerh faaliyetinin sürdürülmüş olmasıdır. Ayrıca siyer telif geleneğinin önemli bir yazım türü muhtasarlardır. Buçalışmada, Memlükler döneminde yazılan muhtasar siyer eserlerine dikkat çekmek amacıyla, dönemin önemlitarihçilerinden İbn Kesîr’in el-Fuṣûl fî sîreti’r-Resûl adlı muhtasar siyeri ele alınmıştır. Kronolojik siyer anlatımınınyanı sıra hasâis, şemâil ve kısa da olsa delâil konularını da içeren bu muhtasar siyer kitabı, ilim adamlarının yanısıra halkın da anlayacağı dilde sade bir üslupla kaleme alınmıştır. Daha çok hadis kaynaklarına dayanılarak kalemealınmış olan bu eserde, farklı ilim dallarına ait pek çok eserden de istifade edilmiştir. Muhtasar olmasına rağmensiyerin pek çok konusunu ele alan bu eser, konumu, kaynakları, muhtevası ve usulü şeklinde dört başlık altındaincelenmiştir.