Çocuklarda Dijital Oyunlar ve Aile Görüşleri

Abstract

Teknolojik gelişmelerin hızlanması, toplumların bilişim teknolojilerini etkili bir şekilde kullanma ve bu alanda öncü olma çabalarını sürekli bir rekabete dönüştürmektedir. Günümüz çocukları arasında teknolojinin yoğun kullanımına paralel olarak, dijital oyun oynama alışkanlığının yaygınlaştığı gözlemlenmektedir. Özellikle sosyo-ekonomik durumu iyi olan ve teknolojik cihazlara kolay erişim imkânına sahip çocuklar arasında dijital oyun bağımlılığının artış gösterdiği dikkat çekmektedir. Ayrıca, bu dijital araçların kullanım şekline bağlı olarak çocuklar üzerinde olumlu veya olumsuz etkiler yaratabileceği gözlemlenmiştir. Bu sebeple dijital oyunlar çocukların gündelik hayatlarını ve gelişimlerini derinden etkilediği için ayrıca yetişkinler için de gün geçtikçe bu konuda ki sorumluluklarının farkında olmaları adına araştırılması önemli hale gelmiştir. Çocuklardaki dijital oyun kullanımı üzerine ebeveyn görüşlerini inceleyen bu araştırmada, bilimsel araştırma yöntemlerinden nitel araştırma modeli çerçevesinde meta-sentez yöntemi kullanılmıştır. Araştırmayı ölçüt kriterlerine bakılarak sentezlendiğinde 8 çalışma oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında “dijital oyun”, “çocuk” ,“aile” , “ebeveyn” anahtar kelimeleri kullanılmıştır. Seçilen çalışmalarda Türkiye içerisinde Türk araştırmacılar tarafından yapılmış olması, nitel araştırma yöntemini kullanması, çalışmaların anahtar sözcüklerinde belirtilen kelimeleri içermesi, sonuçlarında ailelerin dijital oyunlarla ilgili görüşlerine yönelik önerilerinin bulunması ölçütleri göz önüne alınmıştır. Araştırma sonucuna göre, çalışmaya katılan ebeveynler, dijital oyunların başlıca olumsuz etkilerini şiddete yönelim, bağımlılık ve anti-sosyal davranışlar olarak ifade etmişlerdir. Buna karşılık, dijital oyunların olumlu etkileri incelendiğinde, eğitim amaçlı hazırlanan dijital oyunların önemli bir yer tuttuğu görülmektedir. Dikkat geliştirme, hızlı düşünme, özgüven gelişimi konusunda çocuklara etki ettiği ifade edilmektedir. Bu sebeple ebeveynlere yerinde ve yeterince kavramı için “ne kadar”, “nerede”, “ne zaman” ve “ne tür” oyunları oynayabileceği ile ilgili temel kuralları / sınırları anlatan bu konuda ki ebeveynlik becerilerini artıracak farkındalık eğitimlerinin düzenlenmesi, ergenlerin özellikle şiddet içerikli oyunlara ulaşmasını önleyen oyun yazılımlarını değerlendiren, denetleyen, derecelendiren yasal düzenlemelerin daha da geliştirilmesi, aile içi etkileşimi ve bağı artıracak faaliyetler konusunda bilinçlendirme çalışmalarının yapılması önerilmektedir.

The acceleration of technological advancements has turned the efforts of societies to effectively use information technologies and be pioneers in this field into a continuous competition. It has been observed that, in parallel with the intense use of technology among today's children, the habit of playing digital games has become widespread. Particularly among children who come from higher socio-economic backgrounds and have easy access to technological devices, an increase in digital game addiction has been noted. Moreover, depending on how these digital tools are used, they can have either positive or negative effects on children. As digital games deeply impact children's daily lives and development, it has become increasingly important for adults to be aware of their responsibilities in this regard. In this study, which examines parents' views on children's digital game usage, the meta-synthesis method was used within the framework of qualitative research models, one of the scientific research methods. The synthesis of the research was based on the criterion that it included eight studies. Keywords such as "digital game," "child," "family," and "parent" were used in the data collection process. The selected studies were conducted by Turkish researchers within Turkey, utilized qualitative research methods, contained the specified keywords in their main terms, and included suggestions regarding families' views on digital games in their results. According to the findings, the participating parents identified the main negative effects of digital games as inclinations towards violence, addiction, and anti-social behavior. On the other hand, when examining the positive effects of digital games, it was found that educational digital games played a significant role. These games were said to impact children's attention development, quick thinking, and self-confidence. Therefore, it is recommended to organize awareness-raising education for parents to enhance their parenting skills regarding the concept of "appropriate and sufficient," addressing basic rules/limits about "how much," "where," "when," and "what kind" of games can be played. Additionally, it is suggested to further develop legal regulations that evaluate, monitor, and rate game software that prevents adolescents from accessing violent games, and to conduct awareness activities that strengthen family interaction and bonds.