TÜRKİYE’DE VERGİLEMEDE KANUNİLİK İLKESİ VE BUNUN İSTİSNALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Abstract

Mutlak güç sahibi kişilerin keyfi vergileme uygulamalarına karşı halkın tepki göstermesiyle başlayan anayasallaşma süreci sonucunda anayasal vergileme ilkeleri ülkelerin anayasalarında yer almıştır. Anaya- sal vergileme ilkelerinden en önemlisi olan vergilerin kanuniliği ilkesine göre; vergilerin konulması, kaldırılması ve değiştirilmesi ancak ve ancak kanunla yapılabilir. Türkiye Cumhuriyeti Devletinin 1982 Anayasasının 73’ncü maddesi ile vergilerin kanuniliği ilkesi güvence altına alınmıştır. Ancak, 1982 Anayasasında vergilerin kanuniliği ilkesinin istisnasını oluşturan ve vergilendirme yetkisinin Cumhurbaşkanına devrini hüküm altına alan maddeler; 73/4, 167/2 ve 119/6 olarak sayılabilir. Bu çalış- mada anayasal vergileme ilkelerinden biri olan kanunilik ilkesi ve bunun istisnalarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada vergileme ile ilgili Cumhurbaşkanına çok fazla yetki verilmesi vergilemede kanunilik ilkesinin yanı sıra erişilebilirlik, istikrar, belirlilik ve öngörülebilirlik ilkelerini de zedelediği sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmada, 1982 Anayasa- sında vergilerin kanuniliği ilkesinin istisnasını oluşturan söz konusu maddeler değerlendirilmiş ve konuya yönelik çözüm önerileri getirilmiştir.