İsmailağa cemaatinin din eğitimi anlayışı

Abstract

Din eğitimi, örgün ve yaygın din eğitimi olarak iki kısma ayrılmaktadır. Örgün din eğitimi resmi eğitim kurumlarında belli bir program çerçevesinde planlı olarak yürütülmektedir. Yaygın din eğitimi ise örgün din eğitimi dışında farklı yaş gruplarına, gönüllülük esasına dayalı verilen eğitimdir. Yaygın din eğitimi başta Diyanet İşleri Başkanlığı olmak üzere farklı kurum ve dini yapılar tarafından da verilmektedir. Bu çalışma dini yapı olarak faaliyetlerini sürdüren İsmailağa cemaatinin din eğitimi anlayışını cemaatin kendi perspektifinden ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda çalışmanın temel problemini "İsmailağa cemaatinin din eğitimi anlayışı nedir?” sorusu oluşturmaktadır. Çalışma içerisinde İsmailağa cemaatinin tarihi oluşum süreci, sahip olduğu din anlayışı, eğitime bakışı, bünyesindeki eğitim kurumları ve müfredatı, topluma yönelik din eğitiminde kullandıkları kitle iletişim-medya araçları ve yayın faaliyetleri incelenmiştir. Bu süreçte çalışmada nitel araştırma kapsamında literatür taraması ve doküman analizi tekniği kullanılmıştır. Bu çalışma neticesinde İsmailağa cemaatinin din eğitimi faaliyetlerinin büyük ölçüde yaygın din eğitimi çerçevesinde şekillendiği tespit edilmiştir. İsmailağa cemaati; vaazlar, sohbetler, Kur’an kursları, medreseler ve kitle iletişim-medya araçları ile yürüttüğü din eğitimi faaliyetleri söz konusu cemaatin din eğitimi vasıtalarıdır. Ayrıca İsmailağa cemaatinin eğitim uygulamaları ve açıklamaları esas alındığında başlangıçta modern örgün eğitim kurumlarına yönelik eleştirel ve sert tutum sergilediği fakat zamanla bu tutumda yumuşamaların da olduğu görülmektedir. Cemaatin eğitim anlayışının özellikle eğitim içeriği ve yöntemleri açısından klasik medrese geleneği ve tasavvufi terbiyeyi birleştiren; metin merkezli ve hoca odaklı bir yapıya sahip olduğu tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra çalışma neticesinde, İsmailağa cemaatinin din eğitimi faaliyetlerinin yalnızca yüz yüze eğitimle sınırlı kalmadığı; çağın getirdiği kitle iletişim araçları ve çeşitli sosyal medya platformları aracılığıyla da yürütüldüğü görülmüştür. Bu doğrultuda İsmailağa cemaatinin çok boyutlu din eğitimi faaliyetleri yürüttüğü tespit edilmiştir.

Religious education is divided into two categories: formal and non-formal religious education. Formal religious education is carried out in a planned manner within the framework of a specific curriculum at official educational institutions. Non-formal religious education, on the other hand, is education provided on a voluntary basis to different age groups outside the scope of formal religious education. Non-formal religious education is provided not only by the Presidency of Religious Affairs but also by various other institutions and religious communities. This study aims to present the approach to religious education of the İsmailağa community, which continues its activities as a religious structure, from the community’s own perspective. In this context, the central question of the study is: “What is the İsmailağa community’s approach to religious education?” The study examines the historical formation process of the İsmailağa community, its understanding of religion, its approach to education, the educational institutions and curricula within its structure, and the mass communication and media tools and publishing activities it utilises in religious education directed towards society. In this process, the study employed literature review and document analysis techniques within the scope of qualitative research. As a result of this study, it has been established that the religious education activities of the İsmailağa community are largely shaped within the framework of non-formal religious education. The religious education activities conducted by the İsmailağa community—including sermons, discussions, Qur’an courses, madrasas, and mass communication and media tools—constitute the means through which the community delivers religious education. Furthermore, based on the community’s educational practices and statements, it is observed that whilst it initially adopted a critical and harsh stance towards modern formal educational institutions, this stance has softened over time. It has been established that the community’s approach to education, particularly in terms of educational content and methods, combines the classical madrasa tradition with Sufi upbringing; it possesses a text-centred and teacher-centred structure. Furthermore, the study revealed that the İsmailağa community’s religious education activities are not limited to face-to-face teaching alone; they are also conducted through the mass communication tools and various social media platforms of the modern age. In this regard, it has been established that the İsmailağa community carries out multi-dimensional religious education activities.