Tarımsal Su Yönetimi Planlaması: Bilecik İli Örneği

Abstract

Water, the source of life and living things, is a resource that cannot be replaced. Water is an indispensable element of life and the basic input of agriculture. Global warming and climate change have a significant impact on rainfall regimes. This effect causes serious consequences such as drought and flood. In this study, the effects of flood-drought-water pollution on the main agricultural products produced in Bilecik Districts were examined. In the study, Arap stream and Delikbağ stream in Gölpazarı; Gümüşdere in Pazaryeri; Çöte stream basins in Yenipazar were used. The characteristics of the watershed (such as area, length, slope, curve number) and climate data (such as precipitation, temperature and evapotranspiration) were prepared and used in the WinTR-55 and DrinC model. As a result, the R2 value between the RDI drought index result and hop yield reached the highest value among the compared districts with a value of 0.50 in Pazaryeri. The R2 value between the RDI drought index result and wheat yield reached the highest value among the compared districts with a value of 0.80 in Söğüt. Besides, a significant decrease was observed in drought index values in Bilecik in 2017. The years when drought was most apparent in Bozüyük were 2006 and 2007. In Pazaryeri, 2007 was seen as the year when the effect of drought was felt most intensely. When the peak flow values of the 100-year return period were compared with the WinTR-55 model, Gölpazarı-Arap Stream was the area with the highest risk with 66.59 m³/s. This was followed by Gölpazarı-Gümüşdere with 47.06 m³/s, Gölpazarı-Delikbağ Stream with 47.00 m³/s and Yenipazar-Çöte- with 26.27 m³/s, respectively.

Yaşamın ve canlıların kaynağı olan su, yerine konulamayan bir kaynaktır. Su, yaşamın vazgeçilmez bir unsuru ve tarımın temel girdisidir. Küresel ısınma ve iklim değişikliği yağış rejimleri üzerinde önemli etkilere sahiptir. Bu etki kuraklık ve sel gibi ciddi sonuçlara neden olmaktadır. Bu çalışmada, Bilecik İlçelerinde üretilen başlıca tarım ürünlerine sel-kuraklık-su kirliliğinin etkileri incelenmiştir. Çalışmada Gölpazarı'nda Arap deresi ve Delikbağ deresi; Pazaryeri'nde Gümüşdere; Yenipazar'da Çöte Dere havzaları kullanılmıştır. Havza özellikleri (alan, uzunluk, eğim, eğri numarası gibi) ve iklim verileri (yağış, sıcaklık ve evapotranspirasyon gibi) hazırlanarak WinTR-55 ve DrinC modelinde kullanılmıştır. Sonuç olarak, RDI kuraklık indeksi sonucu ile şerbetçiotu verimi arasındaki R2 değeri, karşılaştırılan ilçeler arasında en yüksek değere 0,50 değeri ile Pazaryeri'nde ulaşmıştır. RDI kuraklık indeksi sonucu ile buğday verimi arasındaki R2 değeri ise karşılaştırılan ilçeler arasında en yüksek değere 0,80 değeri ile Söğüt'te ulaşmıştır. Ayrıca, Bilecik'te 2017 yılında kuraklık indeksi değerlerinde önemli bir düşüş gözlenmiştir. Bozüyük'te kuraklığın en belirgin olduğu yıllar 2006 ve 2007 olmuştur. Pazaryeri'nde kuraklığın etkisinin en yoğun hissedildiği yıl 2007 yılı olarak görülmüştür. 100 yıllık tekerrür periyoduna ait pik debi değerleri WinTR-55 modeli ile karşılaştırıldığında, Gölpazarı-Arap Deresi 66,59 m³/s ile en yüksek riske sahip alan olmuştur. Bunu sırasıyla 47,06 m³/s ile Gölpazarı-Gümüşdere, 47,00 m³/s ile Gölpazarı-Delikbağ Deresi ve 26,27 m³/s ile Yenipazar-Çöte izlemiştir.