Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Kurumsal Akademik Arşivi
DSpace@Bilecik, Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi tarafından doğrudan ve dolaylı olarak yayınlanan; kitap, makale, tez, bildiri, rapor, araştırma verisi gibi tüm akademik kaynakları uluslararası standartlarda dijital ortamda depolar, Üniversitenin akademik performansını izlemeye aracılık eder, kaynakları uzun süreli saklar ve telif haklarına uygun olarak Açık Erişime sunar.
DSpace@Bilecik, üyelik gerektirmeyen herkese açık bir sistemdir. Üyelik ve veri girişi sadece BŞEÜ mensuplarına (Öğrenci, idari ve akademik personel) özeldir.
Güncel Gönderiler
Alevî-Bektâşî klasiklerinde Kur'ânî temalar
(Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2026) Aydoğdu, Halime; Bedir, Lokman
Bu araştırma, Türk-İslâm kültür ve medeniyetinin köklü ve özgün yapılarından biri olan Alevî-Bektâşî geleneğinin yazılı literatürü içinde yer alan bazı klasik eserlerin, içerdikleri Kur’ânî temaları ve kaynaklık ettikleri öğretilerin Kur’ân-ı Kerîm ile olan paralelliklerini tespit ederek akademik bir perspektifle ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmanın temel materyalini, Türkiye Diyanet Vakfı tarafından yayımlanan ve 13. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar uzanan geniş bir tarihsel süreci kapsayan 14 ciltlik Alevî-Bektâşî Klasikleri Külliyatı oluşturmaktadır.
Tez çalışması, giriş bölümünün ardından iki ana gövde üzerine inşa edilmiştir. Birinci bölümde, külliyat içerisinde yer alan 14 eser hakkında kısaca bilgi verilmiştir.
İkinci bölümde ise bu eserlerde yer alan veriler; İtikat, İbadet ve Ahlâk ana başlıkları altında tematik bir tasnife tâbi tutulmuştur. İtikat başlığı altında; iman bahsinin Alevî-Bektâşî geleneğinde nasıl ele alındığı ve neleri kapsadığı Kur’ân ayetleri ile karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. İbadet başlığı altında; Kur’ân’da gerekliliği bildirilen temel ibadetler merkeze alınarak geleneğin kulluk ve ibadet kavramlarına bakış açısı analiz edilmiştir. Ahlâk başlığı altında ise geleneğin idealize ettiği insan ve toplum modelinin Kur’ânî referansları tespit edilmeye çalışılmıştır.
Sonuç olarak, incelenen klasik eserlerin sadece birer edebî miras olmadığı; bilakis her birinin doğrudan veya dolaylı olarak Kur’ân-ı Kerîm’den ilham alan birer dinî-fikrî rehber olma niteliği taşıdığı görülmüştür.
Masal terapisini 5 yaş çocukların duygu düzenleme becerisine etkisi
(Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2026) Soyalp, Beyzanur; Çoban Karahan, Gül
Bu araştırmanın amacı, okul öncesi dönemdeki çocuklara uygulanan masal temelli müdahale
programının duygu düzenleme becerileri üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırmada nicel
araştırma yöntemlerinden ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır.
Araştırmanın çalışma grubunu okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 22 çocuk
oluşturmuştur. Çocukların 11'i deney, 11'i kontrol grubunda yer almıştır. Araştırma verileri,
Okul Öncesi Duygu Düzenleme Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu aracılığıyla toplanmıştır.
Uygulama öncesinde deney ve kontrol gruplarına ön test uygulanmış, ardından deney
grubundaki çocuklar masal temelli müdahale programına katılmıştır. Kontrol grubundaki
çocuklar olağan eğitim süreçlerine devam etmiş ve bu gruba herhangi bir deneysel müdahale
uygulanmamıştır. Uygulama sürecinin tamamlanmasının ardından her iki gruba son test
uygulanmıştır. Örneklem büyüklüğünün sınırlı olması ve puanların normal dağılım
göstermemesi nedeniyle verilerin analizinde nonparametrik yöntemler kullanılmıştır. Grupların
kendi içlerindeki ön test-son test farklılıkları Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi, grupların değişim
puanları arasındaki farklılık ise Mann–Whitney U Testi ile incelenmiştir. Deney grubunun ön
test puan ortalaması 35.09, son test puan ortalaması 46.18 ve ortalama değişim puanı 11.09
olarak belirlenmiştir. Kontrol grubunun ön test puan ortalaması 40.45, son test puan ortalaması
39.55 ve ortalama değişim puanı -0.91 olarak bulunmuştur. Deney grubunun ön test ve son test
puanları arasında anlamlı bir farklılık belirlenirken kontrol grubunda anlamlı bir farklılık
saptanmamıştır. Grupların değişim puanları arasında deney grubu lehine istatiksel olarak
anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Elde edilen sonuçlar, masal temelli müdahale programının
okul öncesi çocukların duygu düzenleme becerilerini geliştirmede etkili olduğunu
göstermektedir.
Sahabilerin hayatını konu alan ilkokul dönemi çocuk kitaplarının din eğitimi bakımından incelenmesi
(Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2026) Levent, Ebru; Aydeniz, Nurullah
Bu araştırmada, Dört Halife’nin hayatını konu alan ilkokul dönemi çocuk kitapları din eğitimi açısından incelenmiştir. Araştırmanın amacı; söz konusu eserlerin biçimsel özelliklerini, dil ve anlatım yapılarını, çocukların gelişim düzeylerine uygunluğunu, dinî içeriklerini ve değer aktarım biçimlerini din eğitimi bakımından değerlendirmektir. Bu kapsamda yirmi yedi çocuk kitabı araştırmaya dâhil edilmiştir.
Araştırma nitel araştırma yöntemi kapsamında literatür taraması ve doküman analizi tekniği kullanılarak gerçekleştirilmiştir.
Araştırma sonucunda, incelenen eserlerin önemli bir bölümünün Dört Halife’yi çocuklara tanıtma, sahabe sevgisi kazandırma ve dinî-ahlaki değerleri örnek şahsiyetler üzerinden aktarma bakımından işlevsel olduğu belirlenmiştir. Eserlerde Hz. Ebû Bekir’in daha çok sadakat ve fedakârlık, Hz. Ömer’in adalet ve cesaret, Hz. Osman’ın haya ve cömertlik, Hz. Ali’nin ise ilim ve cesaret değerleriyle öne çıkarıldığı tespit edilmiştir. Değerlerin tarihî olaylar ve somut davranış örnekleri aracılığıyla sunulması, ilkokul dönemi çocuklarının gelişim özellikleri açısından olumlu bulunmuştur. Bununla birlikte bazı eserlerde uzun ve yoğun metinlere, açıklanmayan dinî ve tarihî kavramlara, çok sayıda kişi ve yer adına, soyut anlatımlara, sınırlı görsel kullanıma ve ayrıntılı şiddet tasvirlerine yer verildiği görülmüştür. Ayrıca saygı ifadelerinin kullanımında tutarsızlıklar, kaynak gösterme eksiklikleri, temel İslam kaynaklarıyla örtüşmeyen bazı bilgiler ve bazı eserlerde belirli mezhepsel yorumların öne çıktığı anlatımlar tespit edilmiştir. Sonuç olarak Dört Halife’yi konu alan çocuk kitaplarının din eğitimi açısından etkili olabilmesi için çocukların gelişim düzeylerine uygun bir dil ve anlatımla hazırlanması, dinî kavramların açıklanması, tarihî bilgilerin güvenilir kaynaklara dayandırılması ve pedagojik hassasiyetlerin gözetilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Reaktif Red 195 boyarmaddesinin çevre-dostu biyosorbentle giderimi: karakterizasyonu, biyosorpsiyon performansı ve mekanizmalarının incelenmesi
(Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2026) Şimşek, Öznur; Pat, Zerrin
Gerçekleştirilen bu tezin temel hedefi, tekstil üretiminde ticari olarak kullanılan Reaktif Red 195 (RR195) boyar maddesinin su ekosistemine deşarj edilmeden, atık su içerisindeki değerinin uygun düzeyde tutulması, doğal yaşamın sürdürülebilirliğini korumak için biyosorpsiyon yöntemiyle giderilmesidir.
Bu çalışma kapsamında ilk olarak farklı biyosorbentler (alıç, hindistan cevizi, greyfurt ve şeftali) ve yapay silika kaynaklı adsorbent SBA-15, RR195 boyar maddesinin sulu çözeltilerden giderimi için test edilmiştir (biyosorbent-adsorban olarak kullanılabilirlikleri). Elde edilen sonuçlara göre Crataegus (Crataegus species (hawthorn; alıç, meyve ve çekirdek karışımı)) biyosorbentinin sulu çözeltilerden RR195 boyarmaddesini etkili bir şekilde giderdiği gözlenmiştir. En iyi verim elde edilen biyosorbent örneği belirledikten sonra belirtilen biyosorbente ait optimizasyon çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla biyosorpsiyona etki eden en önemli parametreler olan pH, biyokütle miktarı, tanecik boyutu, temas süresi ve başlangıç boyarmadde konsatrasyonunun etkileri araştırılmıştır. Temas süresi ve başlangıç boyarmadde konsantrasyonu etkileri sıcaklığa bağlı olarak test edilmiştir (25, 35 ve 45°C’lerde).
Optimizasyon işleminin ardından biyosorbent ve boyar madde arasındaki biyosorpsiyon etkileşiminin (mekanizmasının) daha iyi anlaşılması için elde edilen verilerin bazı izoterm (Langmuir, Freundlich, Temkin ve Dubinin-Radushkevich (D-R) ve kinetik modellere (yalancı birinci derece, yalancı ikinci derece ve partikül içi difüzyon) uygunlukları araştırılarak biyosorpsiyona ait termodinamik (Serbest enerji (ΔG°), Entalpi (ΔH°) ve Entropi (ΔS°)) hesaplamalar yapılmıştır. Elde edilen deneysel verilerin oda sıcaklığında Langmuir izoterm modeline uygun olduğu görülmüştür. Adsorpsiyonun, kinetik ve termodinamik hesaplamaları incelendiğinde ise biyosopsiyonun yalancı ikinci dereceden kinetik modeli uygun olmasının yanında reaksiyonun istemli olduğu sonucuna varılmıştır.
Biyosorbentin fiziksel ve kimyasal özelliklerinin daha iyi anlaşılabilmesi için kullanılan biyosorbentin biyosorpsiyon öncesi XRD (faz yapılarının belirlenmesi), FT-IR (fonksiyonel grupların belirlenmesi), SEM/EDX (yüzey morfolojisi), zeta potansiyeli (yüzey yükü) ve sonrası SEM/EDX, MAPPING (haritalanma) ve FT-IR analizleri yapılmıştır. Sonuç olarak kullanılan Crataegus biyosorbentinin herhangi bir kimyasal işleme ihtiyaç duymadan sadece doğal koşullarda kurutma ve öğütme yöntemleri ile kolaylıkla hazırlanabilmesi, 20 dakika gibi kısa sürede %90'ının üzerinde giderim sağlaması (boyar madde ve simüle edilmiş sentetik atık su örneklerinde) açısından RR195 boyar maddesinin gideriminde ekonomik ve çevre dostu bir biyosorbent olarak kullanılabilir olacağı düşünülmektedir.
Investigation of the Effect of pH in Aqueous Media on Reactive Red 195 Textile Toxic Dye Using Different Adsorbents: pH Optimization for the Crataegus
(Umut Özkaya, 2026) Şimşek, Öznur; Pat, Zerrin
The removal of Reactive Red 195(RR195) textile dye in aqueous medium was investigated
with different bio-adsorbents Crataegus (Crataegusspecies (hawthorn) (Cr), coconut (Cocos
nucifera(Cn)), grapefruit ( Citrus paradisi(Ci)), peach seed(Prunus persica L.(P)) and SBA-15 material.
First experiments were carried out at solution pH and pH=1. Other experimental parameters were
determined as adsorbent dosage; 0.1 g, experimental temperature; room temperature, solution amount;
50mL, dye concentration; 100ppm and contact time; 60 min. Experiments were carried out in two
parallels and average values were used in the calculations of removal (%) and qe values. In addition,
initial concentration values for each sample were determined at 541 nm with UV-VIS. According to the
results obtained, it was calculated that especially hawthorn fruit (fruit + seed) used as bio-adsorbent has
an efficiency of over 74% in the removal of RR195 dye. However, it was determined that bio-adsorbents
obtained only from Crataegus seeds were more efficient in the removal of RR 195 dye. It can be stated
that the reason for this is especially due to the particle size distribution and organic content difference of
bio-adsorbents. Because it can be said that the homogeneity and smallness of the particle size provide the
necessary surface areas for the dye to be held on the surface.
