Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Kurumsal Akademik Arşivi
DSpace@Bilecik, Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi tarafından doğrudan ve dolaylı olarak yayınlanan; kitap, makale, tez, bildiri, rapor, araştırma verisi gibi tüm akademik kaynakları uluslararası standartlarda dijital ortamda depolar, Üniversitenin akademik performansını izlemeye aracılık eder, kaynakları uzun süreli saklar ve telif haklarına uygun olarak Açık Erişime sunar.
DSpace@Bilecik, üyelik gerektirmeyen herkese açık bir sistemdir. Üyelik ve veri girişi sadece BŞEÜ mensuplarına (Öğrenci, idari ve akademik personel) özeldir.
Güncel Gönderiler
Antropo-jeomorfoloji yaklaşımıyla "fay hattı manzaralı dolgu alanlarının" değerlendirmesi, İstanbul örneği
(Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2026) Yıldırım Kazan, Kübra; Karakoca, Ebubekir
İnsan faaliyetlerinin yeryüzü şekilleri üzerindeki etkisini inceleyen antropo-jeomorfoloji, kıyı
alanlarında giderek artan bir önem kazanmaktadır. İstanbul gibi hızla büyüyen metropollerde,
kentsel arazi ihtiyacının kıyı dolgu uygulamaları yoluyla karşılanması, doğal kıyı
morfolojisinin köklü biçimde değişmesine neden olmaktadır. Literatürde kıyı dolgu alanlarına
ilişkin çalışmalar bulunmakla birlikte, bu alanların deprem riski bağlamında ele alındığı
çalışmalar oldukça sınırlıdır. Bu çalışmanın amacı, İstanbul'un Marmara Denizi kıyı şeridi
boyunca yer alan Ataköy, Zeytinburnu, Yenikapı, Maltepe ve Tuzla dolgu alanlarının zamansal
ve mekânsal gelişimini antropo-jeomorfolojik bir yaklaşımla ortaya koymak; bu yapay
zeminlerin Kuzey Anadolu Fayı (KAF) eksenindeki deprem riski karşısındaki durumunu
bilimsel kriterlerle değerlendirmektir.
Çalışma kapsamında, 1990 yılına ait Landsat 5 ve 2025 yılına ait Sentinel-2 uydu görüntüleri
CBS ortamında karşılaştırılarak dolgu alanlarının son 35 yıllık mekânsal değişimi nicel olarak
ortaya konulmuş; her alanın işlevsel özellikleri arazi çalışmaları ve saha gözlemleriyle
desteklenmiştir. Antropojenik baskı düzeyinin belirlenmesi amacıyla Potansiyel Antropojenik
Jeomorfoloji İndeksi (PAJİ) formülü uygulanmış; ayrıca 1990-2025 deprem verileri ve AHP
yöntemiyle üretilen deprem risk haritası kullanılarak sahanın sismik risk düzeyi
değerlendirilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, en geniş dolgu alanının yaklaşık 91,81 hektar
ile Maltepe olduğu, bunu sırasıyla Tuzla yaklaşık 82,58 ha, Yenikapı yaklaşık 49,19 ha, Ataköy
yaklaşık 15,40 ha ve Zeytinburnu'nun yaklaşık 5,17 ha izlediği belirlenmiştir. PAJİ
hesaplamalarına göre tüm dolgu alanları 0,301-0,305 değer aralığında olup "orta düzey"
antropojenik baskı sınıfında yer almaktadır. Deprem risk haritası incelendiğinde ise, dolgu
alanlarının KAF'a yakınlıkları ile gevşek dolgu ve alüvyal zemin özellikleri nedeniyle orta
yüksek sismik risk kategorisinde yer aldığı tespit edilmiştir.
Elde edilen bulgular, İstanbul kıyı dolgu alanlarının yoğun kentsel kullanımla yüksek sismik
risk arasında önemli bir çelişki barındırdığını ortaya koymaktadır. Çalışma, bu çelişkiyi
antropo-jeomorfolojik bir çerçevede belgeleyerek literatüre özgün bir katkı sunmakta ve
sürdürülebilir kıyı yönetimi ile afet risk azaltma planlamalarına yönelik bilimsel bir temel
oluşturmaktadır.
İstanbul marmara kıyılarındaki dolgu alanlarının antropo jeomorfolojik özellikleri ve deprem riski açısından değerlendirilmesi
(Academy Global Publishing House, 2026) Yıldırım Kazan, Kübra; Karakoca, Ebubekir
Kıyı alanları, yoğun kentleşme baskısı altında antropojenik etkilerin en belirgin biçimde
gözlemlendiği mekânsal sistemler arasında yer almaktadır. İstanbul’da Marmara Denizi
kıyıları boyunca gerçekleştirilen kıyı dolgu uygulamaları hem jeomorfolojik dönüşümler
hem de olası deprem riskleri açısından önemli araştırma alanları oluşturmaktadır. Bu
çalışmada, söz konusu dolgu alanlarının Kuzey Anadolu Fayı (KAF) ile ilişkisi antropo
jeomorfolojik bir yaklaşım çerçevesinde değerlendirilmiş ve deprem riski bakımından
mevcut durumlarının ortaya konulması amaçlanmıştır.
Çalışma kapsamında Ataköy, Zeytinburnu, Yenikapı, Maltepe ve Tuzla dolgu alanları
incelenmiş; 1990 ve 2025 yıllarına ait uydu görüntüleri ile Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS)
tabanlı mekânsal analizler kullanılarak bu alanların zamansal ve mekânsal gelişimi
haritalandırılmıştır. Antropojenik etkinin belirlenmesinde PAJI (Potential Anthropogenic
Geomorphology Index) yöntemi uygulanırken, deprem risk analizinde jeolojik yapı, zemin
özellikleri, fay hatlarına uzaklık ve tarihsel deprem verilerini içeren kriterler doğrultusunda
Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) kullanılmıştır.
PAJI analizi sonuçları, incelenen dolgu alanlarının genel olarak orta düzey antropojenik
tehdit kategorisinde yer aldığını göstermektedir. Buna karşın, AHP tabanlı deprem risk
haritası, Marmara kıyı şeridindeki dolgu alanlarının büyük bölümünün yüksek risk
zonlarında konumlandığını ortaya koymuştur. Bulgular, bu alanların aktif fay zonlarına
kritik mesafelerde bulunması ve mühendislik açısından hassas jeolojik birimler üzerinde
gelişmesi nedeniyle yüksek düzeyde sismik kırılganlık sergilediğini göstermektedir. Sonuç
olarak, İstanbul’un kıyı dolgu alanlarında risk odaklı planlama anlayışının benimsenmesi
ve sürdürülebilir kıyı yönetimi stratejilerinin geliştirilmesi gerek bilimsel gerekse toplumsal
açıdan önemli bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır.
Sağlık Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin zekâ ve yapay zekâ kavramlarına ilişkin metaforik algıları
(Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2026) Tunalı, Ebru; Halmatov, Medera
Bu araştırmada Sağlık Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin zekâ ve yapay zekâ kavramlarına ilişkin metaforik algılarının ve yapay zekânın toplumsal ve mesleki geleceğine ilişkin görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma yaklaşımının benimsendiği çalışmaya, Çocuk Gelişimi, Hemşirelik, Sosyal Hizmet ve Sağlık Yönetimi bölümlerinin birinci ve dördüncü sınıflarında öğrenim gören 344 öğrenci katılmıştır. Veriler çevrim içi veri toplama formuyla elde edilmiş; bu öğrenciler arasından gönüllü olarak katılan 30 kadın öğrencinin açık uçlu sorulara yazılı yanıtları alınmıştır. Metaforlar, benzetme gerekçeleri ve açık uçlu yanıtlar içerik analiziyle incelenmiş; dağılımlar frekans ve yüzde değerleriyle sunulmuştur. Öğrencilerin %94,8’i günlük yaşamlarında yapay zekâ kullandığını belirtmiştir. Duygu sorusunda merak (%59,9) ilk sırada, güven (%18,6) ikinci sırada yer almıştır. Her iki kavrama ilişkin geçerli metafor yanıtları sekiz kategori altında sınıflandırılmıştır. Zekâya ilişkin yanıtlarda “Mekanik ve Teknolojik Sistemler”, “Değer ve Kıymet” ve “İnsani İlişkiler ve Yardımcı Rol”; yapay zekâya ilişkin yanıtlarda ise “İnsani İlişkiler ve Yardımcı Rol”, “Bilgi Kaynağı ve Öğreticilik” ve “Mekanik ve Teknolojik Sistemler” kategorileri öne çıkmıştır. Açık uçlu görüşlerde toplumsal yaşamı kolaylaştırma, iş süreçlerini hızlandırma ve eğitim ile sağlık alanlarına katkı sağlama beklentileri bulunmuştur. İnsan ilişkilerinin azalması, teknoloji bağımlılığı ve yalnızlaşma gibi olası sonuçlar da dile getirilmiştir. Mesleki geleceğe ilişkin görüşlerde idari ve teknik destek, sağlık hizmetleri, eğitim ve gelişim süreçleri ile danışmanlık görevleri belirtilmiş; empati ve insan ilişkisi gerektiren görevlerde insan unsurunun önemine dikkat çekilmiştir. Bulgular, çalışma grubunda yapay zekânın beklenen yararlarıyla birlikte risk ve sınırlılıkları üzerinden de anlamlandırıldığını göstermektedir.
ر احلديث أسانيد دراسة "منوذج ابلفجر اإلسفار حديث"
(Zaytoonah University International Journal for Scientific Publishing, 2026) Alhamo, Sobhe; Delal, İhsan
ةةو لوأل ابافسةةوثر سديث د يسةةث ي يةهأل ي ة ية دراسةةي تقدمي إىل البحث هذا يهدف
ً
ق تطب ث
ً
ذج من
يخ البحةث يةطة ا ال سبقةث ةد وسةةةةةةةث ا ربطةوةي ا نة س تطب لفة يخ ات ط ا اخةديةث لةدراسةةةةةةةي
طحديد ة تط ة يخ ذل اص ي يث ةةيق ال يلةثدر ت بهث تاة د ايسةث ا تو ت يف تطة ي ةة ي إشةلثل
ي ا اسةةطق ثئي ي س ةةطد ي دث افرسةةثةق و قطثو اط اضةة ي خ اللاةةف وق قة ا طاةةث ا ز مت ق ا ال يي ه
. ات الط سد غ ة يخ لةطحق يةطهثهث إىل هث يبطد يخ د لألسث شثيةي
تبدو ا لة ي سبق دراسةةي ال إج ق ث طث ا اهد الاةةة ف د ت ي ةسق الطحة س ا اطسةةةطق ةهت ا الدراسةةي طةد ا
نهث س و تة د ايسةةث اتلةةثة ثس ا لة طلةة اجر ت تقدمي ي ق لةةةو ا طبقث تةطهس ي اللةةحث طبقي
ا ال اس ت اسةةطحثلي اق الط ك ث س يخ ةةقفثق ال سأل خ ا رهث ن كةث ات الط ت ا ضةة البحث الطزم كةث
.س س يلدر إىل الةقيف اتلثة اللذوق ةى
سبقث تةثنةط ثق ند لوأل ابافسةةةةةةوثر سديث وس ت الةطث وده
ً
زية ث
ً
اص جغ يطبثيةي دد يط ا س يخ رد
ةيف ق ة ا ات الط شةةةةةةة يق زز ي دةث اسةدق مم ي ة س ر تةد ا ولوةثت ت و تة ي ق ا ال يخ ةثنبةي يط
ص كةث ن س ض ت الةوظس ات الط يقثرو
. س ط ا ا ةى اطنطلثر يخ ودا ر ل ات الط يخ لةطحق
ث ثق
ً
يةهأل ث
ً
سبق ًف ية دهث ةث ة ة ة وسة يف ية هث ات ط م ارل ايسثديث ةي ة ة ة دراسة ثد إ ي ومه إىل البحث خيةص
. ات ط ا ايسثديث ي ق ةى ذج الةة هذا ر ة ت يقرتح اخديثق م ة ت ي ةة ال الدني زيز ت ت هر ي
نال جية مل ،ابلفجر اإلســـفار حديث ،الرواد تباات ،األســـانيد حتليل ،املتواتر احلديث :املفتاحية الكلمات
احلديث
ألأحاديث التي اتفق السيوطي والزبيدي والكتاني على الحكم عليها بالتواتر مما اتفق عليه البخاري ومسلم تخريج ودراسة
(Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2026) Sobhe, Alhamo; Delal, İhsan
ي ف بالتطبيق العملي ويتسم ،ة مقارن وال يل تحل وال اإلستقراء منهجية يسير البحث من خالل
، أسانيد األحاديث التي يتناولها وهي سبعة أحاديث مما اتفق عليه البخاري ومسلم سندا ومتنا ودراسة
ي والزبيدي والكتاني بتواتره. سيوط وحكم ا
ل : البحث لهذا دوافع ال من اهم .
2 . منوال المعتنين بالصحيحين على السير .
2.2 . المعتنين باألحاديث المتواترة السير على منوال .
2.1 . اختصره ثم ، على منوال ما شرع به السيوطي األحاديث المتواترة مع أسانيدها جزء من جمع .
2.1حين استدل على وجود األحاديث كما في "نزهة النظر" من قول ابن حجر العسقالني االستفادة .
2.0يل يستح من طرق متعددة ورد الحديث فيها ، إذا المشهورة الحديث كتب في واترة بكثرة المت
يقيني العلم ال التواتر فإنه يفيد شروط باإلضافة إلى باقي على الكذب أن يتواطؤوا معها عادة
على طالب العلم أن يستفيد مما أشار إليه ا ). فكان لزام 02-04ص( إلى قائله ة نسبته بصح
عن تلك األحاديث المتواترة الكثيرة الموجودة في تلك الكتب ويبحث ، خاتمة المحققين
المشهورة.
جمع األحاديث التي اتفق عليها البخاري ومسلم وحكم عليها السيوطي والزبيدي والكتاني بالتواتر؛ .
2.4 في إطار دراسة علمية واحدة.
وم التواتر بشكل تطبيقي من خالل دراسة نماذج عملية، وربط التأصيل النظري تحرير مفه .
2.2 بالتطبيق.
إثراء الدراسات المقارنة في علم مصطلح الحديث بجمع أقوال ثالثة من أبرز المتأخرين في باب .
2.1 الحديث المتواتر.
اتر. الصحة والتو تعزيز االستدالل العلمي باألحاديث التي اجتمع لها أعلى درجات القبول من جهة .
2.2 تجمع هذه األحاديث. –فيما يظهر –سد فراغ بحثي يتمثل في عدم وجود دراسة مستقلة .
2.0تقديم مرجع علمي يمكن أن تعتمد عليه البحوث الالحقة في قضايا التواتر، والدراسات المقارنة .
2.24 بين كتب الحديث.
األحاديث التي وصفها كبار إبراز القيمة العلمية للصحيحين من خالل بيان ما اشتمال عليه من .
2.22 الحفاظ بالتواتر
.
iii
تيسير الوصول إلى األحاديث المتواترة للباحثين وطالب الدراسات العليا، مع توثيق مصادر .
2.21 الحكم عليها وتحليلها علمي ا.
: من أهمها ، لى منطلقات أساسية دراسة إ تستند هذه ال .
1يضا عند ليه أ والكتاني، متفقا ع أن يكون الحديث الذي اتفق على تواتره السيوطي والزبيدي .
1.2 الشيخين سندا ومتنا.
وإنما نقصد الجزء المشترك بين الشيخين ، ن بأكمله حديث الشيخي إثبات تواتر ال نقصد .
1.1السيوطي والزبيدي والكتاني في كتبهم التي وأورده ، وغيرهما من أصحاب المصنفات الحديثية
. جمعت األحاديث المتواترة
: هيف البحث هذا ا بنى عليه ي ي الت ت تساؤال ال أما .
1الت يدها ماز بينما أسان بالتواتر، البعض عليها حكم األحاديث التي هل تحققت شروط التواتر في .
1.2 ؟ متفرقة في المصنفات الحديثية
؟ من جملة تلك األحاديث أو معنى لفظا المتواتر نسبة ما هي .
1.1 ؟ ه الشيخان هو كالمتواتر معنى ق علي بأن ما اتف ح ما حقيقة ما نقله الكتاني عن ابن الصال .
1.1 : يلي ما هذه الدراسة تضمنت .
0عة فصول وجز، وسب الحديث المتواتر بشكل م ب التعريف ثم ف بعلم الحديث ي عر ت يحتوي على مدخ
لباألحاديث التي تتعلق بالقتال والحدود ألهميتها، ثم أحاديث المناقب تبدأ ؛ تضم سبعة أحاديث
ثين: األول يدرس األسانيد بتخريج طرقها وتحديد رواتها مبح فصل على مل كل ت ويش . والرقاق
، نتائج المالحظات على األسانيد الثاني يتضمن المبحث ، و وما يرد حولها من مالحظات ومداراتها
ثم ، فقهية الو والفوائد اللغوية ، ة في األمصار انتشار الرواي بيان و ، ومقارنة المتون ، شجرة األسانيد
و جع البحث. الخاتمة والتوصيات ومرا
الكلمات المفتاحية
: . الكتاني–مرتضى الزبيدي –لسيوطي ا-مسلم -البخاري -المتواتر الحدي
