Mermer işletmelerinde sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin ekonomik-sosyal ve çevresel açıdan değerlendirilmesi üzerine nitel bir araştırma

Abstract

Tarih boyunca sürdürülebilirlik konusu, çeşitli konferans ve toplantılarda ele alınmış, değişen dünya koşullarının getirdiği ihtiyaçlar ve zorunluluklar doğrultusunda sürdürülebilirlik ve sürdürülebilir kalkınma yaklaşımları günümüze kadar gelişerek gelmiştir. Bu süreçte Birleşmiş Milletler de aktif rol oynayarak çeşitli hedefler belirlemiştir. Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (SKH), Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 25 Eylül 2015 tarihinde onayladığı 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Gündemi'nin bir parçasını oluşturmaktadır. Bu 17 küresel hedef, yoksulluğu sona erdirmek, eşitsizlikleri gidermek, iklim değişikliğiyle savaşmak ve gezegenin doğal kaynaklarını korumak gibi dünya çapındaki sorunlara çözüm üretmeyi hedeflemektedir. Ülkemizdeki önemli madencilik sektörlerinden biri de Mermer Sanayisi olup, birçok sektörde olduğu gibi bu sektörde de bu hedeflerle ilgili uygulamalar ve işletmelerin süreçlerinde bu hedefleri benimseme durumları gelecekte varlıklarını sürdürebilmelerinde belirleyici bir öneme sahip olabilecektir. Literatürde, doğal taş sektörü ̈ ve özellikle mermer madenciliği üzerine yapılan çalışmalar genellikle çevresel etkiler ve ekonomik performans odaklı olup, sürdürülebilirlik açısından işletmelerin faaliyetlerini detaylı bir şekilde inceleyen araştırmalar sınırlı olduğu görülmektedir. Özellikle yerel ölçekte faaliyet gösteren işletmelerin, sürdürülebilir kalkınma hedeflerini benimseme düzeylerini değerlendiren çalışmalara nadiren rastlanmaktadır. Marmara Adası’ndaki mermer işletmelerinde sürdürülebilir kalkınma hedeflerine odaklanmış kapsamlı bir analiz ise literatürde rastlanamamıştır. Bu çalışmada Marmara Adası'nda faaliyet gösteren mermer işletmeleri örnekleme alınarak, işletmelerin sürdürülebilir kalkınma hedeflerini, benimsemeleri, farkındalık durumları ve uygulama düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Fenemolojik yaklaşımın benimsendiği derinlemesine görüşme / mülakat yöntemi ile işletme temsilcilerinden elde edilecek nitel verilerle, literatürde eksikliği hissedilen bir alana önemli bir katkı sağlanması hedeflenmektedir. Bu bağlamda, araştırma hem yerel işletmelerin sürdürülebilirlik algısının hem de sektörel uygulamaların daha iyi anlaşılmasına da katkı sunacaktır. Rezerv bakımından ülkemizin en zengin Mermer yataklarına sahip Marmara Adasının uygulama alanı olarak belirlendiği bu çalışma, bölgesel bağlamı ve sektörel özgünlükleri dikkate alarak, işletmelerin sürdürülebilirlik uygulamalarını görmek açısından oldukça önemlidir ve literatüre değerli bir katkı sağlaması beklenmektedir.