İnsani Gelişmişlik Endeksi ve Kamu Harcamaları İlişkisi

Abstract

Ekonomik büyümenin toplumsal refaha doğrudan dönüşüp dönüşmediği iktisat literatüründe önemli bir tartışma konusudur. Kamu harcamaları, özellikle eğitim ve sağlık gibi alanlara yönlendirildiğinde, insani gelişmişliği artırarak bireylerin yaşam kalitesini yükseltebilir. Bu çalışma, kamu harcamalarının insani gelişme üzerindeki etkisini BRICS-T ülkeleri (Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin, Güney Afrika ve Türkiye) örneği üzerinden ampirik olarak analiz etmektedir. Kamu harcamalarının HDI üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla kişi başına düşen gelir, eğitim süresi, enflasyon, işsizlik ve kentleşme gibi kontrol değişkenleri modele dahil edilmiştir. Panel veri seti kullanılarak yapılan analizler, kamu harcamalarının insani gelişmişlik üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Eğitim ve sağlık harcamalarının HDI’yi artırmada kilit rol oynadığı, ancak kamu harcamalarının etkisinin ülkelere göre değişiklik gösterdiği bulgulanmaktadır. Ayrıca, ekonomik büyümenin insani gelişmeye katkı sağladığı görülmekle birlikte, tek başına yeterli olmadığı ve kamu politikalarıyla desteklenmesi gerektiği ortaya konulmaktadır. Elde edilen sonuçlar, kamu harcamalarının etkin ve sürdürülebilir yönetiminin insani gelişmişliği teşvik etmek için kritik bir faktör olduğunu göstermektedir. Politika önerileri kapsamında, kamu harcamalarının eğitim ve sağlık gibi alanlara yönlendirilmesi, harcamaların verimli kullanımı ve makroekonomik istikrarın sağlanması öne çıkmaktadır. Bu çalışma, kamu harcamalarının yalnızca ekonomik büyümeyi değil, aynı zamanda bireylerin yaşam kalitesini artıran sosyal boyutları da kapsaması gerektiğini vurgulamaktadır.Whether economic growth directly translates into social welfare remains a key debate in economic literature. Public expenditures, particularly those directed towards education and healthcare, have the potential to enhance human development by improving individuals’ quality of life. This study empirically examines the impact of public expenditures on human development in BRICS-T countries (Brazil, Russia, India, China, South Africa, and Turkey). To determine the effect of public spending on HDI, control variables such as per capita income, years of schooling, inflation, unemployment, and urbanization are included in the model. Using a panel data approach, the findings indicate that public expenditures have a positive and significant effect on human development. Education and healthcare expenditures play a key role in increasing HDI, yet their impact varies across countries. Additionally, while economic growth contributes to human development, it is found to be insufficient on its own and must be supported by public policies. The results highlight the critical role of efficient and sustainable public expenditure management in fostering human development. Policy recommendations emphasize allocating public expenditures to education and healthcare, ensuring spending efficiency, and maintaining macroeconomic stability. This study underscores that public expenditures should not only focus on stimulating economic growth but also on improving social welfare and the quality of life for individuals.