Farklı sulama seviyelerinin mısır çeşitlerinin (Zea mays L. indentata) verim ve bazı kalite özelliklerine etkisi

Abstract

Bu çalışma, Eskişehir koşullarında farklı su uygulama düzeylerinin mısır çeşitlerinin verim ve kalite özellikleri üzerine etkilerini belirlemek amacıyla 2023 yılında yürütülmüştür. Denemede üç mısır çeşidine (P0937, P0900, DKC5812) beş farklı sulama seviyesi (171, 342, 513, 684 ve 855 mm) uygulanmıştır. Deneme bölünmüş parseller deneme desenine göre ana parsellere çeşitler alt parsellere sulama seviyeleri gelecek şekilde 3 tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Denemeden elde edilen sonuçlara göre; bitki boyu, ilk koçan yüksekliği, koçan boyu, bin tane ağırlığı, hektolitre ağrılığı, protein oranı ve nişasta oranı bakımından çeşitler arasında, bitki boyu, ilk koçan yüksekliği, koçan boyu, koçan çapı, bin tane ağırlığı, hektolitre ağrılığı, yağ oranı, protein oranı ve nişasta oranı bakımından ise sulama seviyeleri arasında istatistiki olarak önemli farklar bulunmuştur. Çeşitlere göre bitki boyu 262.3 cm (P0900) ile 268.1 cm (DKC5812), ilk koçan yüksekliği 117.2 (P0900) ile 127.1 cm (DKC5812), koçan boyu 17.7 (DKC5812) ile 19.1 cm (P0937), koçan çapı 47.3 (P0900) ile 48.4 cm (DKC5812 ve P0937), tane verimi 1272.4 (P0900) ile 1285.0 kg da-1 (DKC5812), bin tane ağırlığı 266.5 (P0900) ile 290.6 (DKC5812) g, hektolitre ağırlığı 76.5 (DKC5812) ile 78.2 kg (P0900), kül oranı % 1.31 (P0900) ile 1.36 (DKC5812), yağ oranı % 3.67 (P0937) ile 3.73 (P0900), protein oranı %8.60 (P0900) ile 9.21 (DKC5812) ve nişasta oranı %72.73 (DKC5812) ile 74.54 (P0900) arasında bulunmuştur. Sulama seviyelerine göre bitki boyu 206.0 (171 mm) ile 282.3 (855 mm) cm, ilk koçan yüksekliği 97.4 (171 mm) ile 128.3 (513 mm) cm, koçan çapı 44.8 (171 mm) ile 50.6 mm (855 mm), tane verimi 800.7 (171 mm) ile 1606.0 kg da-1 (855 mm), bin tane ağırlığı 232.2 (171 mm) ile 316.3 g (855 mm), hektolitre ağırlığı 76.0 (171 mm ile 78.3 (684 mm) kg, kül oranı % 1.30 (855 mm) ile 1.35 (171 ve 342 mm), yağ oranı % 3.54 (855 mm) ile 3.80 (171 mm), protein oranı % 8.03 (855 mm) ile 9.72 (171 mm) ve nişasta oranı % 73.42 (171 mm) ile 74.61 (855 mm) arasında değişmiştir.This study was conducted in 2023 under the conditions of Eskişehir to determine the effects of different irrigation levels on the yield and quality traits of maize cultivars. Three maize cultivars (P0937, P0900, DKC5812) were subjected to five different irrigation levels (171, 342, 513, 684, and 855 mm). The experiment was designed as a split-plot arrangement with maize varieties as the main plots and irrigation levels as the subplots, replicated three times. According to the results obtained from the experiment, statistically significant differences were found among the cultivars in terms of plant height, first ear height, ear length, thousand-kernel weight, test weight, protein content, and starch content. Additionally, statistically significant differences were observed among the irrigation levels in terms of plant height, first ear height, ear length, ear diameter, thousand-kernel weight, test weight, fat content, protein content, and starch content. According to the cultivars, plant height ranged from 262.3 cm (P0900) to 268.1 cm (DKC5812), first ear height ranged from 117.2 cm (P0900) to 127.1 cm (DKC5812), ear length varied between 17.7 cm (DKC5812) and 19.1 cm (P0937), ear diameter ranged from 47.3 mm (P0900) to 48.4 mm (DKC5812 and P0937), grain yield varied from 1272.4 (P0900) to 1285.0 kg da⁻¹ (DKC5812), thousand-kernel weight ranged from 266.5 (P0900) to 290.6 g (DKC5812), test weight varied between 76.5 (DKC5812) and 78.2 kg (P0900), ash content ranged from 1.31 (P0900) to 1.36 % (DKC5812), fat content varied from 3.67 (P0937) to 3.73% (P0900), protein content ranged from 8.60 (P0900) to 9.21% (DKC5812), and starch content varied from 72.73 (DKC5812) to 74.54% (P0900). Concerning irrigation levels, plant height ranged from 206.0 cm (171 mm) to 282.3 cm (855 mm), first ear height ranged from 97.4 (171 mm) to 128.3 cm (513 mm), ear diameter ranged from 44.8 (171 mm) to 50.6 mm (855 mm), grain yield ranged from 800.7 (171 mm) to 1606.0 kg da⁻¹ (855 mm), thousand-kernel weight varied from 232.2 (171 mm) to 316.3 g (855 mm), test weight ranged from 76.0 (171 mm) to 78.3 kg (684 mm), ash content varied between 1.30 (855 mm) and 1.35 % (171 and 342 mm), fat content ranged from 3.54 (855 mm) to 3.80 % (171 mm), protein content varied from 8.03 (855 mm) to 9.72 % (171 mm), and starch content ranged from 73.42 (171 mm) to 74.61 % (855 mm).